تبلیغات
دانشجوی حقوق - قانون امری چیست؟ قانون تكمیلی كدام است؟

دانشجوی حقوق

تقسیم قوانین به امری و تکمیلی، یک تقسیم بندی قانونی نیست؛ به دیگر سخن قانونگذار همزمان با وضع یک قانون، نسبت به امری بودن یا تکمیلی بودن آن سخنی نمی گوید و این بر عهده دادرسان و حقوقدانان است که وصف قانون را از این نظر تشخیص دهند.


قانون امری (=آمره)
در مواردی رعایت مفاد قانون به حدی در نظر قانونگذار اهمیت دارد که به هیچ عنوان نمی تواند نقض آن را برتابد و در نتیجه به مردم که علی الاصول مکلف به اجرای قانون هستند اجازه نمی دهد خلاف آن توافق و عمل كنند. به عنوان مثال مقررات راجع به طلاق از چنان اهمیتی نزد قانونگذار برخوردار بوده که نمی تواند توافق خلاف آن را تحمل کند؛ یعنی مثلازوجه نمی تواند با توافق زوج خود را از نگاه داشتن عده طلاق مصون سازد. مثال دیگر قوانین آمره، مقررات جزایی هر کشور است که توافق افراد در برابر آنها فاقد هرگونه اثر حقوقی است. هیچ کس نمی تواند با توافق با دیگری، به او مجوز ارتکاب یک عمل مجرمانه، مثلاتوهین یا ضرب و شتم را اعطا کند. رضایت قربانی در ارتکاب جرم اثری بیش از تخفیف احتمالی مجازات و آن هم در شرایطی، در پی نخواهد داشت. از مصادیق قوانین آمره در نظام حقوقی ایران می توان از قوانین جزایی، قوانین مربوط به آیین دادرسی، قوانین ثبتی و مرتبط با حقوق عمومی مثال زد.


قانون تکمیلی (= تعویضی= تفسیری)
همیشه منظور قانونگذار وضع قواعد تخلف ناپذیر نیست و گاه خود مقنن می خواهد یا اراده ضمنی طرفین قرارداد را بیان کند یا ترتیبی را که به نظر او مفیدتر می رسد یادآور شود. باید دانست که در این موارد نیز اراده قانونگذار الزام آور است اما این الزام، منوط به عدم توافق اشخاص بر خلاف مفاد قانون تکمیلی است. به دیگر سخن، قوانین تکمیلی راهکار پیشنهادی Default Rule)) قانونگذار برای حل و فصل مسائل حقوقی افراد جامعه است اما این راهکار ممکن است با خواست برخی از اشخاص سازگار نیاید و در نتیجه، توافق مخالف مفاد قانون شکل بگیرد. این توافق، لازم الاتباع و در رابطه میان طرفین در حکم قانون خواهد بود. اما در صورتی که توافقی مغایر با راه حل برگزیده قانون صورت نگیرد، مفاد قانون تکمیلی از همان درجه الزامی برخوردار است که قوانین آمره برخوردارند. بنابراین، این تصور که قوانین تکمیلی الزام آور نبوده یا فاقد ضمانت اجرا هستند نادرست است. به عنوان مثالی برای قانون تکمیلی می توان از ماده 1114 قانون مدنی یاد کرد که اعلام داشته است: »زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکنی نماید مگر آن که اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد«.بدیهی است عدم توافق زوجین مبنی بر حق انتخاب مسکن توسط زن، سبب لازم الاتباع بودن راهکار این ماده در تبعیت زن از اقامتگاه انتخابی شوهر خواهد بود.ماده 375 قانون مدنی نمونه دیگری از قانون تکمیلی به شمار می آید. این ماده مقرر داشته است: »مبیع (= کالای فروخته شده) باید در محلی تسلیم شود که عقد بیع درآنجا واقع شده است مگر این که عرف و عادت، مقتضی تسلیم در محل دیگر باشد و یا در ضمن بیع محل مخصوصی برای تسلیم معین شده باشد«. در این مورد می بینیم که حتی عرف و عادت مسلم نیز می تواند در حکم تصریح شرط در عقد قرار گیرد و منجر به نقض قانون تکمیلی شود. البته در چنین مواردی وجود عرف مغایر قانون، باید برای دادگاه محرز شود.


معیار تشخیص آمره بودن قانون
همیشه قوانین تکمیلی مانند دو مورد فوق نیستند که در ذیل خود ماده، قرینه ای مبنی بر تکمیلی بودن به چشم خورد. در چنین مواردی باید در جست وجوی ملاکی برای تفکیک میان قوانین امری و تکمیلی بود. ملاک های مختلفی توسط اندیشمندان پیشنهاد شده است اما شاید بتوان مفهوم نظم عمومی را مناسب ترین ملاک برای تفکیک قواعد امری از تکمیلی دانست. اگر بخواهیم در همین اندک، تعریفی از نظم عمومی به دست دهیم می توان گفت: »قوانین مربوط به نظم عمومی قوانینی هستند که هدف از وضع آنها حفظ منافع عمومی باشد و تجاوز به آنها، نظامی را که لازمه حسن جریان امور اداری، سیاسی، اقتصادی یا حفظ خانواده است بر هم زند«. چنین قوانینی آمره اند و هر قانونی که تجاوز به آن نظام حقوقی جامعه را مخدوش نسازد تکمیلی است و توافق خلاف آن اعتبار دارد.(1)


اصل بر آمره بودن است یا تکمیلی بودن؟
بنا به هر رشته حقوقی، پاسخ به این سوال متفاوت است. در دامنه حقوق مدنی، باید میان قوانین مربوط به امور مالی و قواعد ناظر بر احوال شخصی ( ارث، وصیت، نکاح، طلاق و مانند آن) و نیز اهلیت قائل به تفکیک شد. اگرچه در امور مالی قوانین امری کم نیست، اما باید اصل را بر تکمیلی بودن مقررات حاکم بر این بخش دانست اما در مقام تردید در آمره یا تکمیلی بودن قوانین راجع به احوال شخصی و اهلیت( توانایی قانونی اشخاص برای انجام اعمال حقوقی)، باید حکم به امری بودن قانون داد مگر آن که خلاف آن ثابت شود. در خصوص کلیه مقررات حقوق عمومی مانند قوانین اساسی، اداری و جزایی و نیز بخش عمده آیین دادرسی اعم از مدنی و کیفری، مساله روشن تر است و کسی تردیدی در آمره بودن این دست مقررات ندارد. به هر حال نباید از نظر دور داشت که ملاک نظم عمومی در همه قوانین می تواند معیاری قابل اعتماد برای تشخیص آمره یا تکمیلی بودن به حساب آید؛ مشروط بر آن که تعریف ما از نظم عمومی دستخوش افراط و تفریط نشود.
1- برای مطالعه بیشتر در این مورد رجوع کنید به مقدمه علم حقوق، دکتر ناصر کاتوزیان، شرکت سهامی انتشار، چاپ بیست و نهم، 1380، ص 161-160

سید محمد آذین

روزنامه اعتماد ملی، شماره 933 به تاریخ 11/3/88، صفحه 15 (زندگی)

نظرات() 
viagra pills
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:37 ق.ظ

Good forum posts, Regards.
viagra pharmacy viagra buy viagra pills online uk where do i buy viagra online buying viagra ireland cheapest viagra pills online buy levitra viagra from pharmacy buy herbal viagra online buy viagra onlines buy viagra now online
online pharmacy
سه شنبه 16 مرداد 1397 09:13 ب.ظ
<a href="http://canadianonlinexyz.com/">online pharmacy with no prescription</a>
http://canadianonlinexyz.com/
<a href=http://canadianonlinexyz.com/>no prescription pharmacy canada</a>
willy
شنبه 16 تیر 1397 08:50 ب.ظ
Thanks f᧐r finally writing aboutt >دانشجوی حقوق -
قانون امری چیست؟ قانون تكمیلی
كدام است؟ <Loved it!
hew
جمعه 15 تیر 1397 01:17 ب.ظ
I һave to tһank youu for the efforts you've put in penning thіs site.
I'm hoping toο sеe the same high-grade blog posts Ьy ʏߋu later on as ԝell.
In truth, yohr creative writing abilities
һaѕ motivated me to get my own website now ;)
online pharmacy canada
یکشنبه 27 خرداد 1397 11:16 ب.ظ
<a href="http://canadianonlinepharmacyoffer.com/">canadian mail order pharmacies to usa</a>
http://canadianonlinepharmacyoffer.com/
[url=http://canadianonlinepharmacyoffer.com/]prescriptions from canada without[/url]
Bob
شنبه 26 خرداد 1397 09:43 ق.ظ
Havingg read tһis Ӏ bеlieved іt ѡas very informative. I
аppreciate you spnding some time аnd energy to ⲣut this infօrmation tоgether.

I once agаin find myѕeⅼf personally spending ɑ significant amߋunt of time bogh reading annd
commenting. But ѕo what, it was ѕtill worthwhile!
janah stone
پنجشنبه 24 خرداد 1397 03:42 ق.ظ
Its lіke you reaԀ mʏ mind! You apper tto know a lot about this,
lіke you wrote tһe book in it or sօmething. I thunk that you cⲟuld dⲟ ԝith
a few pics toо drive thе message hߋme a bіt, but other
than thаt, this is fantastic blog. A fantastic read.
I will ceгtainly be baⅽk.
canadian mail order pharmacies to usa
سه شنبه 22 خرداد 1397 03:29 ب.ظ
<a href="http://canadianhealthypharmacyrx.com/">online pharmacy canada</a>
http://canadianhealthypharmacyrx.com/
[url=http://canadianhealthypharmacyrx.com/]canadian pharmacy online[/url]
no prescription pharmacy canada
شنبه 19 خرداد 1397 10:28 ب.ظ
<a href="http://canadianonlinexyz.com/">best online pharmacies canada</a>
http://canadianonlinexyz.com/
[url=http://canadianonlinexyz.com/]canadian pharmacy online[/url]
Buy cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 01:40 ق.ظ

Thanks, Great information!
where do you buy cialis india cialis 100mg cost can i take cialis and ecstasy i recommend cialis generico cilas rx cialis para comprar generic for cialis tesco price cialis cialis alternative cuanto cuesta cialis yaho
canadian pharmacies online
پنجشنبه 3 خرداد 1397 02:02 ق.ظ
<a href="http://canadianonlinepharmacyhd.com/">no prescription pharmacy canada</a>
http://canadianonlinepharmacyhd.com/
[url=http://canadianonlinepharmacyhd.com/]canadian pharcharmy online[/url]
Eye Lash
سه شنبه 25 اردیبهشت 1397 07:51 ق.ظ
Fantastic blog! Do you ave any helpful hints for aspiring writers?
I'm hiping to start my own blog soon but I'm a litttle lost on everything.

Would you advise starting with a free platform
like Wordpress or go for a paid option? There are so many
choices out there that I'm totally confuded .. Any tips?
Kudos!
Maira
دوشنبه 24 اردیبهشت 1397 01:49 ق.ظ
Truly when someone doesn't understand after that iits up to other people that they will assist,
so herre it occurs.
Buy cialis
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 02:50 ق.ظ

You actually mentioned it fantastically!
canadian cialis cialis mit grapefruitsaft generic cialis with dapoxetine acheter du cialis a geneve generic cialis review uk cialis generico lilly cialis wir preise cialis generico lilly try it no rx cialis generic cialis at the pharmacy
Buy cialis online
جمعه 7 اردیبهشت 1397 06:13 ب.ظ

Reliable facts. With thanks!
price cialis best cialis for daily use prix de cialis cialis manufacturer coupon cialis name brand cheap tadalafil purchase once a day cialis cialis australian price canadian cialis cialis efficacit
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 06:28 ب.ظ
سلام
رد سالهای اخیر قوانین در سه دسته تکمیلی ، امری و متال لو طبقه بندی میشوند ، متال لو ها قوانینی هستند که امری بودن آنها مربوط به منافع عمومی است مثل قوانین کار و قوانین و قوانین اصل ۴۴
Viagra 20mg
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 02:01 ق.ظ

This is nicely expressed. .
generic viagra cheap buying viagra without prescription where can i buy viagra online uk buy viagra tablets online rx online where to buy viagra without a prescription price on viagra buy viagra cheapest price where to buy viagra in store where to buy viagra from
depforce medicine
جمعه 31 فروردین 1397 06:08 ب.ظ
An impressive share! I haave justt fforwarded thyis onto a co-worker whoo wass doinng
a little researcdh onn this. Andd hhe iin facct orderedd mee dinhner ecause I iscovered iit forr him...
lol. So lett mme reword this.... Thamk YOU ffor tthe meal!!
Butt yeah, thawnx forr spennding tume too discuss thks issue hede oon yourr
blog.
viagra super active for sale'
پنجشنبه 23 فروردین 1397 11:43 ق.ظ
Нelⅼo mу friend! I want to say that this post is awesome, greаt wrіtten and incⅼude aⲣproximately аll ѕignificant infos.
Ι'd ⅼike to look extra posts ⅼike tһіs .
سلمان
یکشنبه 19 فروردین 1397 12:04 ب.ظ
سپاس
john son
شنبه 11 فروردین 1397 10:27 ق.ظ
I am curious to find out what blog system you have been using?

I'm having some minor security problems with my latest website and I'd like to find something more
safe. Do you have any suggestions?
mezo
دوشنبه 6 فروردین 1397 09:36 ب.ظ
I think thee admin of tһis site iѕ aϲtually workіng hard for hiѕ web ⲣage,
because һere eveгy styuff is quality based іnformation.
Buy generic cialis
جمعه 3 فروردین 1397 01:23 ب.ظ

You have made your position extremely nicely!.
cialis reviews cialis 5 mg para diabeticos price cialis wal mart pharmacy cialis generico in farmacia miglior cialis generico cialis in sconto cialis daily new zealand buying cialis in colombia buying cialis in colombia acheter du cialis a geneve
دانشجو
سه شنبه 29 اسفند 1396 11:59 ق.ظ
واقعا باعث تاسفه كه خودتون نمیتونین مطالب رو تهیه كنین و از سایت هاى اصلى كپى پیست میكنین.
Cialisval
یکشنبه 27 اسفند 1396 08:47 ب.ظ

You explained it perfectly.
purchasing cialis on the internet cialis rezeptfrei sterreich cialis 5mg if a woman takes a mans cialis cialis prezzo al pubblico cialis prices female cialis no prescription if a woman takes a mans cialis dose size of cialis free cialis
مریم
سه شنبه 15 اسفند 1396 02:04 ب.ظ
ممنون خیلی
فروش یو پی اس
جمعه 20 بهمن 1396 01:47 ق.ظ
ممنون اطلاعات خوبی بود
چهارشنبه 18 بهمن 1396 09:39 ق.ظ
ممنون عالی بود
Amir hosein
دوشنبه 18 دی 1396 08:49 ب.ظ
مرسی واقعا
علی
دوشنبه 18 دی 1396 11:18 ق.ظ
خیلی جامع و کآمل و روشن بود.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :