تبلیغات
دانشجوی حقوق - قانون امری چیست؟ قانون تكمیلی كدام است؟

دانشجوی حقوق

تقسیم قوانین به امری و تکمیلی، یک تقسیم بندی قانونی نیست؛ به دیگر سخن قانونگذار همزمان با وضع یک قانون، نسبت به امری بودن یا تکمیلی بودن آن سخنی نمی گوید و این بر عهده دادرسان و حقوقدانان است که وصف قانون را از این نظر تشخیص دهند.


قانون امری (=آمره)
در مواردی رعایت مفاد قانون به حدی در نظر قانونگذار اهمیت دارد که به هیچ عنوان نمی تواند نقض آن را برتابد و در نتیجه به مردم که علی الاصول مکلف به اجرای قانون هستند اجازه نمی دهد خلاف آن توافق و عمل كنند. به عنوان مثال مقررات راجع به طلاق از چنان اهمیتی نزد قانونگذار برخوردار بوده که نمی تواند توافق خلاف آن را تحمل کند؛ یعنی مثلازوجه نمی تواند با توافق زوج خود را از نگاه داشتن عده طلاق مصون سازد. مثال دیگر قوانین آمره، مقررات جزایی هر کشور است که توافق افراد در برابر آنها فاقد هرگونه اثر حقوقی است. هیچ کس نمی تواند با توافق با دیگری، به او مجوز ارتکاب یک عمل مجرمانه، مثلاتوهین یا ضرب و شتم را اعطا کند. رضایت قربانی در ارتکاب جرم اثری بیش از تخفیف احتمالی مجازات و آن هم در شرایطی، در پی نخواهد داشت. از مصادیق قوانین آمره در نظام حقوقی ایران می توان از قوانین جزایی، قوانین مربوط به آیین دادرسی، قوانین ثبتی و مرتبط با حقوق عمومی مثال زد.


قانون تکمیلی (= تعویضی= تفسیری)
همیشه منظور قانونگذار وضع قواعد تخلف ناپذیر نیست و گاه خود مقنن می خواهد یا اراده ضمنی طرفین قرارداد را بیان کند یا ترتیبی را که به نظر او مفیدتر می رسد یادآور شود. باید دانست که در این موارد نیز اراده قانونگذار الزام آور است اما این الزام، منوط به عدم توافق اشخاص بر خلاف مفاد قانون تکمیلی است. به دیگر سخن، قوانین تکمیلی راهکار پیشنهادی Default Rule)) قانونگذار برای حل و فصل مسائل حقوقی افراد جامعه است اما این راهکار ممکن است با خواست برخی از اشخاص سازگار نیاید و در نتیجه، توافق مخالف مفاد قانون شکل بگیرد. این توافق، لازم الاتباع و در رابطه میان طرفین در حکم قانون خواهد بود. اما در صورتی که توافقی مغایر با راه حل برگزیده قانون صورت نگیرد، مفاد قانون تکمیلی از همان درجه الزامی برخوردار است که قوانین آمره برخوردارند. بنابراین، این تصور که قوانین تکمیلی الزام آور نبوده یا فاقد ضمانت اجرا هستند نادرست است. به عنوان مثالی برای قانون تکمیلی می توان از ماده 1114 قانون مدنی یاد کرد که اعلام داشته است: »زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکنی نماید مگر آن که اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد«.بدیهی است عدم توافق زوجین مبنی بر حق انتخاب مسکن توسط زن، سبب لازم الاتباع بودن راهکار این ماده در تبعیت زن از اقامتگاه انتخابی شوهر خواهد بود.ماده 375 قانون مدنی نمونه دیگری از قانون تکمیلی به شمار می آید. این ماده مقرر داشته است: »مبیع (= کالای فروخته شده) باید در محلی تسلیم شود که عقد بیع درآنجا واقع شده است مگر این که عرف و عادت، مقتضی تسلیم در محل دیگر باشد و یا در ضمن بیع محل مخصوصی برای تسلیم معین شده باشد«. در این مورد می بینیم که حتی عرف و عادت مسلم نیز می تواند در حکم تصریح شرط در عقد قرار گیرد و منجر به نقض قانون تکمیلی شود. البته در چنین مواردی وجود عرف مغایر قانون، باید برای دادگاه محرز شود.


معیار تشخیص آمره بودن قانون
همیشه قوانین تکمیلی مانند دو مورد فوق نیستند که در ذیل خود ماده، قرینه ای مبنی بر تکمیلی بودن به چشم خورد. در چنین مواردی باید در جست وجوی ملاکی برای تفکیک میان قوانین امری و تکمیلی بود. ملاک های مختلفی توسط اندیشمندان پیشنهاد شده است اما شاید بتوان مفهوم نظم عمومی را مناسب ترین ملاک برای تفکیک قواعد امری از تکمیلی دانست. اگر بخواهیم در همین اندک، تعریفی از نظم عمومی به دست دهیم می توان گفت: »قوانین مربوط به نظم عمومی قوانینی هستند که هدف از وضع آنها حفظ منافع عمومی باشد و تجاوز به آنها، نظامی را که لازمه حسن جریان امور اداری، سیاسی، اقتصادی یا حفظ خانواده است بر هم زند«. چنین قوانینی آمره اند و هر قانونی که تجاوز به آن نظام حقوقی جامعه را مخدوش نسازد تکمیلی است و توافق خلاف آن اعتبار دارد.(1)


اصل بر آمره بودن است یا تکمیلی بودن؟
بنا به هر رشته حقوقی، پاسخ به این سوال متفاوت است. در دامنه حقوق مدنی، باید میان قوانین مربوط به امور مالی و قواعد ناظر بر احوال شخصی ( ارث، وصیت، نکاح، طلاق و مانند آن) و نیز اهلیت قائل به تفکیک شد. اگرچه در امور مالی قوانین امری کم نیست، اما باید اصل را بر تکمیلی بودن مقررات حاکم بر این بخش دانست اما در مقام تردید در آمره یا تکمیلی بودن قوانین راجع به احوال شخصی و اهلیت( توانایی قانونی اشخاص برای انجام اعمال حقوقی)، باید حکم به امری بودن قانون داد مگر آن که خلاف آن ثابت شود. در خصوص کلیه مقررات حقوق عمومی مانند قوانین اساسی، اداری و جزایی و نیز بخش عمده آیین دادرسی اعم از مدنی و کیفری، مساله روشن تر است و کسی تردیدی در آمره بودن این دست مقررات ندارد. به هر حال نباید از نظر دور داشت که ملاک نظم عمومی در همه قوانین می تواند معیاری قابل اعتماد برای تشخیص آمره یا تکمیلی بودن به حساب آید؛ مشروط بر آن که تعریف ما از نظم عمومی دستخوش افراط و تفریط نشود.
1- برای مطالعه بیشتر در این مورد رجوع کنید به مقدمه علم حقوق، دکتر ناصر کاتوزیان، شرکت سهامی انتشار، چاپ بیست و نهم، 1380، ص 161-160

سید محمد آذین

روزنامه اعتماد ملی، شماره 933 به تاریخ 11/3/88، صفحه 15 (زندگی)

نظرات() 
buy cialis online best price
پنجشنبه 15 آذر 1397 11:41 ب.ظ

Terrific facts. With thanks.
dose size of cialis we like it cialis soft gel buy brand cialis cheap recommended site cialis kanada only now cialis 20 mg cialis 20mg preis cf buy cialis cheap 10 mg only now cialis 20 mg recommended site cialis kanada buying cialis overnight
Cialis generic
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:12 ق.ظ

Appreciate it, A good amount of content.

tadalafil generic cialis vs viagra we recommend cialis best buy only now cialis 20 mg bulk cialis cialis billig cialis generico online cialis uk next day cialis 20 mg effectiveness get cheap cialis
buy cialis usa
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:41 ق.ظ

Fantastic advice. Thanks a lot!
cialis 5 mg cialis 20 mg generic cialis levitra prescription doctor cialis low cost cialis 20mg cialis for sale side effects for cialis weblink price cialis venta cialis en espaa cialis online holland
Cialis generic
سه شنبه 13 آذر 1397 11:13 ب.ظ

You said it adequately..
viagra vs cialis vs levitra cialis patent expiration cialis y deporte how to buy cialis online usa buying cialis in colombia overnight cialis tadalafil only now cialis 20 mg we like it cialis soft gel cialis official site online prescriptions cialis
Buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 12:16 ب.ظ

Amazing tons of valuable information.
cialis arginine interactio cialis 200 dollar savings card cialis daily new zealand only now cialis for sale in us get cheap cialis cialis kaufen wo we recommend cialis info generic cialis pro cialis online dosagem ideal cialis
cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 12:43 ق.ظ

You actually suggested it really well.
tadalafil tablets non 5 mg cialis generici cialis side effects cialis 20 mg best price opinioni cialis generico achat cialis en suisse cialis generico in farmacia cialis kaufen acheter du cialis a geneve generic cialis 20mg uk
Online cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 11:44 ق.ظ

You said it nicely..
cost of cialis cvs cialis flussig buy cialis online legal cialis daily new zealand cialis for sale in europa generic cialis 20mg tablets prices on cialis 10 mg cialis therapie cialis price thailand acheter du cialis a geneve
buy tadalafil online
دوشنبه 12 آذر 1397 12:20 ق.ظ

Nicely put, Thanks.
cialis kaufen cialis generika in deutschland kaufen ou trouver cialis sur le net when can i take another cialis cialis 100mg suppliers acheter cialis meilleur pri safe site to buy cialis online opinioni cialis generico opinioni cialis generico buy online cialis 5mg
buy cheap cialis no prescription
یکشنبه 11 آذر 1397 12:20 ق.ظ

Cheers, Ample advice!

cialis per paypa cialis canadian drugs side effects for cialis canadian discount cialis cialis 200 dollar savings card brand cialis nl only now cialis for sale in us cialis 50 mg soft tab generic cialis review uk cialis price thailand
cialis
شنبه 10 آذر 1397 11:06 ق.ظ

You actually said that terrifically.
cialis sicuro in linea canada discount drugs cialis cialis generico milano warnings for cialis best generic drugs cialis cialis rezeptfrei sterreich side effects for cialis cialis 5 mg scheda tecnica compare prices cialis uk cialis price thailand
buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 11:48 ب.ظ

This is nicely expressed! .
we recommend cheapest cialis cialis 5mg prix cialis kaufen cialis online comprar cialis 10 espa241a cialis lilly tadalafi cialis en 24 hora acquistare cialis internet cialis 20 mg cost estudios de cialis genricos
buy cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 12:10 ب.ظ

You made your point.
weblink price cialis pastillas cialis y alcoho low cost cialis 20mg cialis reviews cialis canada we choice cialis pfizer india click now cialis from canada cialis dose 30mg cialis coupons cialis generic tadalafil buy
buy cials online
جمعه 9 آذر 1397 12:44 ق.ظ

Very good posts. Cheers.
compare prices cialis uk tarif cialis france preis cialis 20mg schweiz cialis dosage amounts generic cialis tadalafil cialis herbs online cialis viagra cialis levitra cialis pas cher paris we use it 50 mg cialis dose
buy cheap cialis on line
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:23 ب.ظ

Regards, An abundance of postings!

how to purchase cialis on line cialis generisches kanada acheter cialis kamagra prices on cialis 10 mg buy cialis online legal safe site to buy cialis online cialis preise schweiz cialis pills price each cuanto cuesta cialis yaho cialis 5mg
buy cialis without a doctor's prescription
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:01 ق.ظ

Very good info. Regards.
cialis kaufen wo cialis e hiv cialis taglich when will generic cialis be available cialis free trial cialis generico buy cialis sample pack cialis great britain cialis kaufen cialis official site
Cialis pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:39 ب.ظ

Amazing plenty of wonderful advice.
look here cialis order on line cialis para que sirve viagra vs cialis vs levitra canadian discount cialis effetti del cialis cialis australia org cialis e hiv buying cialis on internet cialis generico online usa cialis online
buy tadalafil no prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:36 ق.ظ

Nicely put. Cheers!
5 mg cialis pharmacie en ligne cialis in sconto acquistare cialis internet cialis 20 mg best price enter site natural cialis cialis for daily use weblink price cialis generic cialis order generic cialis online acheter cialis meilleur pri
Carlton
سه شنبه 6 آذر 1397 09:15 ق.ظ
Cumpara Raspberry Pi 3 Model B 1 Gb RAM de la eMAG!
aracelyluxton43.wordpress.com
پنجشنبه 1 آذر 1397 01:03 ب.ظ
Cumpara Raspberry Pi 3 Model B 1 Gb RAM de la eMAG!
raspberry pi zero w
جمعه 11 آبان 1397 02:02 ب.ظ
You can even have inexperienced tea or raspberry leaf tea.
buy levitra generic
پنجشنبه 19 مهر 1397 12:53 ق.ظ

Nicely put. Thanks a lot.
cheap 20mg levitra buy levitra 20 mg levitra prices buy levitra generic buy 10 mg levitra levitra 20 mg bayer prezzo levitra without a doctor prescription levitra prices levitra generic cheap 20mg levitra
buy cials online
سه شنبه 10 مهر 1397 12:49 ق.ظ

With thanks! Numerous knowledge.

cialis generico lilly achat cialis en suisse il cialis quanto costa cialis 20mg prix en pharmacie generic cialis 20mg uk female cialis no prescription canadian cialis prezzo di cialis in bulgaria cialis en 24 hora cialis generika in deutschland kaufen
online pharmacy canada
شنبه 31 شهریور 1397 02:20 ب.ظ

Tips clearly considered.!
no 1 canadian pharcharmy online canada online pharmacies medication buy viagrow most reliable canadian online pharmacies canadian medications online order canadian prescriptions online drugs for sale in canada canadian online pharmacies legal are canadian online pharmacies safe canadian pharmacies that ship to us
cialisyoues.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 04:22 ب.ظ

Regards. Plenty of knowledge.

cialis 20 mg cost 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis taglich cialis professional from usa cialis dosage recommendations cialis daily tadalafil 20mg cialis tablets for sale canada discount drugs cialis how much does a cialis cost
http://cialisvipsale.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 12:54 ق.ظ

Fantastic posts. Cheers!
sialis import cialis opinioni cialis generico callus enter site 20 mg cialis cost cialis canadian drugs miglior cialis generico cialis herbs generic cialis with dapoxetine the best site cialis tablets
online pharmacy canada
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:06 ب.ظ

You actually mentioned it superbly.
candida viagra good canadian online pharmacies canadianpharmacyusa24h canada pharmacies prescriptions from canada without pharmacy near me canadian pharmaceuticals stocks drugs for sale in canada canadian pharmacies that are legit cialis from canada
viagra prices
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:28 ق.ظ

Wow a good deal of superb information!
viagra tablets online purchase viagra cheap levitra buy sildenafil uk how to buy viagra online without safest place to buy viagra online canadian viagra online is it legal to buy viagra online viagra without presc buy viagra online order rx online
Cialis prices
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:56 ب.ظ

Thank you! I like this!
cialis e hiv get cheap cialis cialis for daily use cialis price in bangalore cialis 5 mg cialis purchasing cialis reviews cialis tablets for sale cialis en 24 hora precios cialis peru
viagra pills
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:37 ق.ظ

Good forum posts, Regards.
viagra pharmacy viagra buy viagra pills online uk where do i buy viagra online buying viagra ireland cheapest viagra pills online buy levitra viagra from pharmacy buy herbal viagra online buy viagra onlines buy viagra now online
online pharmacy
سه شنبه 16 مرداد 1397 09:13 ب.ظ
<a href="http://canadianonlinexyz.com/">online pharmacy with no prescription</a>
http://canadianonlinexyz.com/
<a href=http://canadianonlinexyz.com/>no prescription pharmacy canada</a>
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :