تبلیغات
دانشجوی حقوق - قانون امری چیست؟ قانون تكمیلی كدام است؟

دانشجوی حقوق

تقسیم قوانین به امری و تکمیلی، یک تقسیم بندی قانونی نیست؛ به دیگر سخن قانونگذار همزمان با وضع یک قانون، نسبت به امری بودن یا تکمیلی بودن آن سخنی نمی گوید و این بر عهده دادرسان و حقوقدانان است که وصف قانون را از این نظر تشخیص دهند.


قانون امری (=آمره)
در مواردی رعایت مفاد قانون به حدی در نظر قانونگذار اهمیت دارد که به هیچ عنوان نمی تواند نقض آن را برتابد و در نتیجه به مردم که علی الاصول مکلف به اجرای قانون هستند اجازه نمی دهد خلاف آن توافق و عمل كنند. به عنوان مثال مقررات راجع به طلاق از چنان اهمیتی نزد قانونگذار برخوردار بوده که نمی تواند توافق خلاف آن را تحمل کند؛ یعنی مثلازوجه نمی تواند با توافق زوج خود را از نگاه داشتن عده طلاق مصون سازد. مثال دیگر قوانین آمره، مقررات جزایی هر کشور است که توافق افراد در برابر آنها فاقد هرگونه اثر حقوقی است. هیچ کس نمی تواند با توافق با دیگری، به او مجوز ارتکاب یک عمل مجرمانه، مثلاتوهین یا ضرب و شتم را اعطا کند. رضایت قربانی در ارتکاب جرم اثری بیش از تخفیف احتمالی مجازات و آن هم در شرایطی، در پی نخواهد داشت. از مصادیق قوانین آمره در نظام حقوقی ایران می توان از قوانین جزایی، قوانین مربوط به آیین دادرسی، قوانین ثبتی و مرتبط با حقوق عمومی مثال زد.


قانون تکمیلی (= تعویضی= تفسیری)
همیشه منظور قانونگذار وضع قواعد تخلف ناپذیر نیست و گاه خود مقنن می خواهد یا اراده ضمنی طرفین قرارداد را بیان کند یا ترتیبی را که به نظر او مفیدتر می رسد یادآور شود. باید دانست که در این موارد نیز اراده قانونگذار الزام آور است اما این الزام، منوط به عدم توافق اشخاص بر خلاف مفاد قانون تکمیلی است. به دیگر سخن، قوانین تکمیلی راهکار پیشنهادی Default Rule)) قانونگذار برای حل و فصل مسائل حقوقی افراد جامعه است اما این راهکار ممکن است با خواست برخی از اشخاص سازگار نیاید و در نتیجه، توافق مخالف مفاد قانون شکل بگیرد. این توافق، لازم الاتباع و در رابطه میان طرفین در حکم قانون خواهد بود. اما در صورتی که توافقی مغایر با راه حل برگزیده قانون صورت نگیرد، مفاد قانون تکمیلی از همان درجه الزامی برخوردار است که قوانین آمره برخوردارند. بنابراین، این تصور که قوانین تکمیلی الزام آور نبوده یا فاقد ضمانت اجرا هستند نادرست است. به عنوان مثالی برای قانون تکمیلی می توان از ماده 1114 قانون مدنی یاد کرد که اعلام داشته است: »زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکنی نماید مگر آن که اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد«.بدیهی است عدم توافق زوجین مبنی بر حق انتخاب مسکن توسط زن، سبب لازم الاتباع بودن راهکار این ماده در تبعیت زن از اقامتگاه انتخابی شوهر خواهد بود.ماده 375 قانون مدنی نمونه دیگری از قانون تکمیلی به شمار می آید. این ماده مقرر داشته است: »مبیع (= کالای فروخته شده) باید در محلی تسلیم شود که عقد بیع درآنجا واقع شده است مگر این که عرف و عادت، مقتضی تسلیم در محل دیگر باشد و یا در ضمن بیع محل مخصوصی برای تسلیم معین شده باشد«. در این مورد می بینیم که حتی عرف و عادت مسلم نیز می تواند در حکم تصریح شرط در عقد قرار گیرد و منجر به نقض قانون تکمیلی شود. البته در چنین مواردی وجود عرف مغایر قانون، باید برای دادگاه محرز شود.


معیار تشخیص آمره بودن قانون
همیشه قوانین تکمیلی مانند دو مورد فوق نیستند که در ذیل خود ماده، قرینه ای مبنی بر تکمیلی بودن به چشم خورد. در چنین مواردی باید در جست وجوی ملاکی برای تفکیک میان قوانین امری و تکمیلی بود. ملاک های مختلفی توسط اندیشمندان پیشنهاد شده است اما شاید بتوان مفهوم نظم عمومی را مناسب ترین ملاک برای تفکیک قواعد امری از تکمیلی دانست. اگر بخواهیم در همین اندک، تعریفی از نظم عمومی به دست دهیم می توان گفت: »قوانین مربوط به نظم عمومی قوانینی هستند که هدف از وضع آنها حفظ منافع عمومی باشد و تجاوز به آنها، نظامی را که لازمه حسن جریان امور اداری، سیاسی، اقتصادی یا حفظ خانواده است بر هم زند«. چنین قوانینی آمره اند و هر قانونی که تجاوز به آن نظام حقوقی جامعه را مخدوش نسازد تکمیلی است و توافق خلاف آن اعتبار دارد.(1)


اصل بر آمره بودن است یا تکمیلی بودن؟
بنا به هر رشته حقوقی، پاسخ به این سوال متفاوت است. در دامنه حقوق مدنی، باید میان قوانین مربوط به امور مالی و قواعد ناظر بر احوال شخصی ( ارث، وصیت، نکاح، طلاق و مانند آن) و نیز اهلیت قائل به تفکیک شد. اگرچه در امور مالی قوانین امری کم نیست، اما باید اصل را بر تکمیلی بودن مقررات حاکم بر این بخش دانست اما در مقام تردید در آمره یا تکمیلی بودن قوانین راجع به احوال شخصی و اهلیت( توانایی قانونی اشخاص برای انجام اعمال حقوقی)، باید حکم به امری بودن قانون داد مگر آن که خلاف آن ثابت شود. در خصوص کلیه مقررات حقوق عمومی مانند قوانین اساسی، اداری و جزایی و نیز بخش عمده آیین دادرسی اعم از مدنی و کیفری، مساله روشن تر است و کسی تردیدی در آمره بودن این دست مقررات ندارد. به هر حال نباید از نظر دور داشت که ملاک نظم عمومی در همه قوانین می تواند معیاری قابل اعتماد برای تشخیص آمره یا تکمیلی بودن به حساب آید؛ مشروط بر آن که تعریف ما از نظم عمومی دستخوش افراط و تفریط نشود.
1- برای مطالعه بیشتر در این مورد رجوع کنید به مقدمه علم حقوق، دکتر ناصر کاتوزیان، شرکت سهامی انتشار، چاپ بیست و نهم، 1380، ص 161-160

سید محمد آذین

روزنامه اعتماد ملی، شماره 933 به تاریخ 11/3/88، صفحه 15 (زندگی)

نظرات() 
Barney
شنبه 12 مرداد 1398 07:11 ب.ظ
Hi, this weekend is fastidious in support of me, for the reason that this moment i am reading
this wonderful informative post here at my house.
Barney
شنبه 12 مرداد 1398 07:10 ب.ظ
Hi, this weekend is fastidious in support of me, for the reason that this moment i am reading
this wonderful informative post here at my house.
http://canadianopharmacy.com/
دوشنبه 7 مرداد 1398 01:45 ق.ظ

Terrific write ups. Cheers!
order canadian prescriptions online canada online pharmacy canadian pharmaceuticals pharmacy canada online pharmacy canadian prescriptions online serc 24 mg canadian medications 247 canadian rxlist drugs for sale drugstore online shopping reviews
canadian cialis online
دوشنبه 3 تیر 1398 05:40 ق.ظ

Fantastic information. Thanks a lot!
free cialis we use it 50 mg cialis dose cialis 10mg prix pharmaci viagra vs cialis vs levitra cialis 100 mg 30 tablet cialis 20 mg effectiveness viagra vs cialis vs levitra only now cialis 20 mg online prescriptions cialis free generic cialis
tadalafil generic vs cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 01:39 ب.ظ

Nicely put. With thanks!
cialis per paypa are there generic cialis where cheapest cialis tadalafilo get cheap cialis cialis professional yohimbe buy cheap cialis in uk buying cialis in colombia cialis wir preise buying cialis in colombia
Buy generic cialis
شنبه 1 تیر 1398 11:04 ب.ظ

Thanks! Good stuff.
the best site cialis tablets cialis 200 dollar savings card venta cialis en espaa cialis kaufen wo cialis mit grapefruitsaft cialis therapie side effects for cialis look here cialis cheap canada discount cialis generico cialis mexico
http://parrooru.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 02:22 ب.ظ

Incredible a good deal of helpful info!
buy cialis sample pack weblink price cialis how do cialis pills work cialis dosage recommendations cialis great britain prescription doctor cialis cialis super acti low cost cialis 20mg cialis 50 mg soft tab are there generic cialis
how long does cialis stay in your system
پنجشنبه 30 خرداد 1398 09:46 ب.ظ

Cheers. Loads of posts!

side effects of cialis when can i take another cialis cialis pills price each wow cialis 20 cialis taglich cialis herbs walgreens price for cialis acheter du cialis a geneve cialis canada where cheapest cialis
Cialis online
پنجشنبه 30 خرداد 1398 02:58 ق.ظ

Superb info. Appreciate it!
how do cialis pills work cipla cialis online acheter cialis meilleur pri viagra or cialis sialis estudios de cialis genricos cialis dosage recommendations female cialis no prescription cialis 30 day trial coupon canadian cialis
http://teoknesot.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 10:42 ق.ظ

Reliable write ups. Thanks!
comprar cialis 10 espa241a cialis et insomni recommended site cialis kanada sialis cialis free trial venta de cialis canada cialis lilly tadalafi tarif cialis france generic for cialis look here cialis cheap canada
http://laubrowin.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 06:20 ب.ظ

Wonderful tips. Appreciate it!
cialis prezzo di mercato cialis rckenschmerzen tadalafil tablets click here cialis daily uk sublingual cialis online we choice cialis pfizer india viagra vs cialis vs levitra cialis professional yohimbe cialis sale online buy original cialis
Buy cialis online
دوشنبه 27 خرداد 1398 08:44 ب.ظ

Nicely put. Appreciate it!
buy cialis online click here take cialis cialis generico milano click here take cialis we use it 50 mg cialis dose prix de cialis cialis professional yohimbe cialis tablets australia cialis 5mg prix il cialis quanto costa
tadalafil usa
دوشنبه 27 خرداد 1398 05:50 ق.ظ

Fantastic facts. Kudos!
import cialis enter site 20 mg cialis cost cialis generico milano cialis name brand cheap cialis efficacit compare prices cialis uk calis how do cialis pills work cialis mit grapefruitsaft venta cialis en espaa
http://rutpfipou.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 04:30 ب.ظ

Truly a good deal of fantastic information.
cialis sale online cialis 20 mg best price chinese cialis 50 mg only here cialis pills buy cialis uk no prescription when will generic cialis be available wow cialis 20 cialis generico in farmacia cialis kaufen bankberweisung estudios de cialis genricos
http://bresunab.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 01:55 ق.ظ

Superb information. Thank you.
purchasing cialis on the internet weblink price cialis cilas order a sample of cialis cialis e hiv acquisto online cialis cialis price in bangalore click now cialis from canada how do cialis pills work cialis kaufen
Generic cialis
شنبه 25 خرداد 1398 11:55 ق.ظ

Fine info. Many thanks.
preis cialis 20mg schweiz order a sample of cialis we use it cialis online store cialis en mexico precio prescription doctor cialis wow cialis 20 venta cialis en espaa online cialis cialis dose 30mg cialis generic availability
http://golfcrisque.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 09:42 ب.ظ

Nicely put. Kudos.
preis cialis 20mg schweiz cialis authentique suisse enter site very cheap cialis cialis herbs only now cialis 20 mg acquisto online cialis cialis pills cialis 20mg legalidad de comprar cialis are there generic cialis
https://lornacamfield902.wordpress.com/
جمعه 24 خرداد 1398 12:34 ب.ظ
Scrambling eggs often means ovеrcooked eggs, sadly.
cathernsimpkinso.hatenadiary.com
جمعه 24 خرداد 1398 08:13 ق.ظ
Add ϲodfish iems and prepaqre dinner for 5 minutes.
Tandy
جمعه 24 خرداد 1398 03:03 ق.ظ
2 Boil tthe codfіsh tikll iit flakes easkly.
https://dlwazucena52.wordpress.com/2018/10/26/simplest-means-to-use-audio-merger-for-playback-lossless-audio-files
پنجشنبه 23 خرداد 1398 09:25 ب.ظ
Εggs cook dinner (and dry out) quickly.
http://tyicadurch.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 05:15 ب.ظ

Superb material. Kudos.
cialis side effects buy cialis sample pack how do cialis pills work click now buy cialis brand cialis price in bangalore dosagem ideal cialis cialis generique 5 mg precios cialis peru cialis taglich tadalafil
Tyson
پنجشنبه 23 خرداد 1398 01:16 ب.ظ
Ꮤet soggy grоսnd will rot the seеd potɑtoes.
http://lettiebatson4.wikidot.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 07:17 ق.ظ
one hundred % puгe cіnnamon essenttial oil is expensive.
http://fredcountcyc.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 03:41 ق.ظ

Whoa a lot of amazing information.
price cialis wal mart pharmacy cialis in sconto cialis 20mg cialis coupon cialis 10mg prix pharmaci cialis daily cialis arginine interactio cialis generico lilly cialis generique 5 mg cialis 20mg preis cf
how to use cialis
چهارشنبه 22 خرداد 1398 01:23 ب.ظ

This is nicely put! !
we use it cialis online store cialis cost cialis coupons printable buy brand cialis cheap when can i take another cialis we use it 50 mg cialis dose cialis purchasing cialis alternative can i take cialis and ecstasy cialis y deporte
https://ginomayorga60865.hatenablog.com/entry/2018/12/07/112303
چهارشنبه 22 خرداد 1398 12:23 ب.ظ
Heat ߋil on a nonstick pan and pour eggs.
Carley
چهارشنبه 22 خرداد 1398 11:03 ق.ظ
Leɑrn Steνe, Wines and the Codfish article.
Gabriella
چهارشنبه 22 خرداد 1398 08:52 ق.ظ
Ꭱaspberry Clafouti Recipe + Larger Picture.
kimberlyantle.hatenadiary.com
سه شنبه 21 خرداد 1398 07:08 ب.ظ
Τhey chased the little codfish all aroսnd the room.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :