تبلیغات
دانشجوی حقوق - اصول فقه

دانشجوی حقوق

چهارشنبه 7 تیر 1391

اصول فقه

نویسنده: سید محمد امین سیادت   طبقه بندی: مبانی استنباط حقوق اسلامی، 

اصول فقه

مقدمه
اصول فقه، یكی از مهمترین علوم اسلامی می‌باشد كه جایگاه آن بر پژوهشگران به طور عموم و بر دانشجویان فقه و حقوق به طور خصوص؛ روشن است. در تبیین اهمیت اصول فقه، این بس، كه امروزه دست‌یابی به احكام شریعت، بدون آن ناممكن است و این علم علاوه بر اینكه نسبت به علم فقه (دست‌یابی به احكام الهی) در حكم ابزار است، همانند علم منطق به صورت مستقل نیز ارزش و اهمیت ویژه‌ای دارد. این پژوهش كوتاه بر آن است تا به معرفی مختصر، جامع و مستند این علم بپردازد.
تعریف علم اصول فقه
در تعریف اصطلاحی اصول فقه عبارت‌های مختلفی از اصولیین شیعه و اهل سنت ارائه شده كه در ذیل به چند تعریف معروف اشاره‌ای گذرا خواهیم داشت:
1. بسیاری از فقیهان قدیم، این گونه تعریفی برای علم اصول‌فقه ارائه كرده‌اند: «هو العلم بالقواعد الممهده لاستنباط الأحكام الشرعیه الفرعیه»؛[1] یعنی اصول فقه عبارت است از علم به قواعدی كه برای به دست آوردن احكام شرعی فرعی، آماده شده است.
ولی متأخرین بر این تعریف اشكال نموده‌اند كه چنین تعریفی شامل مسأله حجیت ظن در صورت انسداد و مسأله اصول علمیه نخواهد شد.[2] از این رو‌ در گریز از این اشكال جمله دیگری بر این تعریف افزوده‌اند: «او التی ینتهی الیها فی مقام العمل، یا هر آنچه كه نهایتا درمقام عمل به آن استناد می‌شود.»
2. مرحوم نائینی، تعریف دیگری ارائه كرده است: «هو العلم بالكبریات التی لو انضمّت الیها صغریاتها یستنتج منها حكم فرعی كلی»؛[3] علم اصول علم به كبریاتی است كه چنانچه صفریات به آنها ضمیمه شود، حكم فرعی كلی استنتاج می‌گردد.»
3. تعریف حضرت امام خمینی (قدس سره) از علم اصول: «هو القواعد الالیه التی یمكن ان تقع كبری لاستنباط الاحكام الكلیه الفرعیه الالهیه او الوظیفه العملیه»؛[4] علم اصول فقه قواعد آلی و ابزاری می‌باشد كه ممكن است در مسیر استنباط احكام كلی فرعی قرار گیرد و یا بیان كننده وظیفه عملی مكلف باشد.
4. و اصولیین شافعی مذهب، علم اصول را این گونه تعریف كرده‌اند: «هو معرفه دلائل الفقه اجمالا و كیفیه الاستفاده منها و حال المستفید»؛[5] علم اصول فقه معرفت دلایل فقه به طور اجمالی و شناخت نحوه استفاده از آنها و معرفت حال مستفید می‌باشد.
موضوع علم اصول
در این كه موضوع اصول فقه چیست؟ میان اندیشمندان این علم اختلاف نظر وجود دارد كه ما به مهمترین آنها اشاره می‌كنیم:
الف. موضوع علم اصول ادله ‌اربعه (كتاب، سنت، اجماع و عقل) با وصف دلیل بودن می‌باشد، این دیدگاه مشهور اصولیین است كه ادله اربعه را بما هی ادله موضوع این علم می‌دانند.[6]
ب. برخی دیگر از عالمان اصولی، ادله چهارگانه را بدون لحاظ وصف دلیل بودن، موضوع علم اصول فقه می‌دانند.[7]
ج. و گروهی همانند آیت الله بروجردی موضوع اصول فقه را حجت در فقه دانسته‌اند، یعنی در این علم از عوارض حجت در فقه بحث می‌شود.[8]
د. موضوع علم اصول یك امر كلی است كه برخی از مصادیقش ادله اربعه می‌باشند امّا برخی دیگر از موارد و مصادیقش امری دیگر است. با ایراد به تعاریف یادشده این تعریف مورد پسند مرحوم آخوند و برخی از متأخرین قرار گرفته است.[9]
مرحوم محقق مظفر چنین می‌نویسد: اصول فقه از موضوع خاصی صحبت نمی‌كند، بلكه از موارد بسیاری كه در جهت استنباط حكم شرعی قرار بگیرد، بحث می‌كند. بنابراین هر آنچه كه شایستگی دلیل بودن برای استنباط حكم شرعی را داشته باشد، موضوع اصول فقه است.[10]
و شهید صدر نیز موضوع علم اصول را عناصر مشتركی دانسته كه در استنباط حكم به كار گرفته می‌شوند به نظر می‎رسد این تعریف دارای اشكال‌های كمتری بوده و قابل دفاع می‌باشد.[11]
هدف علم اصول فقه
با گذر از عصر صدر اسلام كه مردمان تكالیف خویش را مستقیماً از معصومین می‌گرفتند و یا در عصر صحابه كه به نقل احادیث در تعیین وظایف اكتفا می‌جستند، در زمانهای بعدی، ناقلان و راویان احادیث ازدیاد یافتند؛ و مشكلات بسیاری در خصوص استفاده از روایات كه در حقیقت تفسیری بر قرآن، و تعیینی بر وظایف مسلمانان بود، پیش آمد. افرادی به جهت تأمین اهداف سیاسی و شخصی به دروغ از زبان پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلّم ـ و امامان ـ علیهم السلام ـ نقل حدیث نمودند. در نتیجه درچگونگی احوال راویان تردید شده و در پیرامون دین از لحاظ زبان، فرهنگ، شیوه نگرش و تفكر، اندازه معلومات و چگونگی عادات، اخلاق، آداب و رسوم اختلاف و تفاوت فراوان پدید آمد. از این رو كار فهم تكالیف دینی ، به كلی دگرگون و معرفت دین وعمل به وظایف شرعی و الهی دشوار گشت.[12] در چنین بستری، پیروان حقیقی دین اسلام كه طالب كشف دستورات و فرامین دینی بودند، از سویی، دسترسی به امام معصوم ـ علیه السلام ـ هم نداشتند و مشكلات فراوانی در این مسیر رخ می‌نمودند: تعارض برخی از روایات با قرآن و یا روایات دیگر، محل بردن دلالت پاره‌ای از احادیث، چگونگی الفاظ قرآن و سنت از قبیل: عام و خاص، مطلق و مقید، مجمل و مبیّن، ناسخ و منسوخ، و... و اعتبار یا عدم اعتبار برخی از دلایل مثل: قیاس، اجماع و عقل در كنار كتاب و سنت، به طور كلی حجیت ادله از حیث سند ودلالت،[13] در پی اینگونه مسائل و همانند آن، به تدریج علمی تدوین شد تا در رفع این مشكلات و رسیدن به قواعد و قوانینی برای استنباط راهنما گردد.
بنابراین، باید گفت: غرض و هدف اصلی علم اصول؛ توانا شدن بر استنباط احكام شرعی فرعی و استخراج تكالیف دینی از ادله آنها می‌باشد،[14] به گونه‌ای دیگر غرض از فقه را می‌توان با واسطه هدف علم اصول فقه دانست.
تاریخ علم اصول
روشن است كه پیدایش علوم به طور ناگهانی نبوده ونخواهد بود، بلكه به صورت تدریجی، ابتدا به صورت اندیشه‌های پراكنده و با گذر زمان به صورت مستقل مورد بحث و كاوش قرار می‌گیرد.
درباره علم اصول نیز بدین منوال است،‌ كه علم فقه در سایه تعیین وظایف انسان در مقابل خداوند، تبیین شد و علم اصول در دامان علم فقه متولد گشت، شهید سیدمحمد باقر صدر بر این نكته تأكید می‌ورزد كه به خاطر كاربری بعضی از عناصر در بیشتر باب‌های فقه، فقیهان لازم دیدند كه از برخی از آن مسایل به صورت مستقل بحث كنند.
موسس علم اصول
همانگونه كه برخی از اندیشمندان گفته‌اند، اولین كسانی كه در مورد علم اصول سخن گفته‌اند و آن را پایه‌گذاری كرده‌اند امام باقر و امام صادق ـ علیهم السلام ـ هستند.[15] كه قواعد اصولی را بر اصحاب خود املاء كردند، مجموعه این قواعد را برخی از علمای متأخر در كتبی مثل «اصول الی الرسول» و «الاصول الاصلیه» و «الفصول المهمه فی اصول الائمه» جمع‌آوری كردند.[16]
تألیفات در علم اصول فقه
اولین كتاب در مورد مسائل علم اصول رساله‌ای در زمینه مباحث الفاظ است كه تألیف شاگرد امام صادق و كاظم ـ علیهم السلام ـ ، هشام بن حكم می‌باشد،[17] پس از وی، یونس بن عبدالرحمن، كتاب «اختلاف الحدیث و مسائله»[18] را؛ كه مربوط به بحث تعارض اخبار و مسائل تعادل و تراجیح است، تألیف كرد.
این دو عالم شیعی، در تألیف كتاب اصولی بر محمد بن ادریس شافعی و استادش محمد بن حسن شیبانی تقدم دارند.[19]
عالمان مشهور شیعی كه تا زمان شیخ طوسی (متوفای 460 ق) كتابهایی در علم اصول تألیف كرده‌اند عبارتند از: ابوسهل نوبختی، حسن بن موسی نوبختی، محمد بن احمد بن جنید اسكافی، ابن عقیل عمّانی، ابومنصور صرام نیشابوری، محمدبن احمد بن داود بنعلی بن الحسن (مشهور به ابن داوود و شیخ القمیین)، شیخ مفید و سید مرتضی.
در مرحله بعد، ‌این علم توسط كسانی همچون شیخ طوسی، شیخ سدید الدین حمصی، ابن ادریس، محقق، علامه حلی، شهید اول، به رشد قابل توجهی رسید.
پس از ركود علم اصول در عصر اخباری‌گری، این افول توسط وحید بهبهانی شكسته شد و به گونه‌ای كه اكنون در دست ما است تحوّل یافت.
و در مراحل بعدی، عالمان اصول دیگری همانند سید حسن شیرازی مجدد شیخ انصاری، فرائد الاصول (رسائل)، آخوند خراسانی (كفایه الاصول)، مرحوم نائینی (فرائد الاصول)، مرحوم آغاضیاء عراقی (نهایه الامكار) و محمد حسین اصفهانی (كمپانی)، (نكایه الدرایه) دقت‌های اصولی غیرقابل وصفی صورت دادند، به طوری كه این علم فعلاً یكی از مفاخر بزرگ جامعه شیعی به حساب می‌آید!
غنای اصول فقه شیعه
القای قواعد اصولی از سوی پیشوایان معصوم شیعه، به عنوان یكی ازعوامل مهم پیدایش اصول فقه سبب شد تا اصول فقه شیعی از غنای شگفت انگیزی برخوردار باشد، تا آنجا كه فكر اصول عملیه، كه راهگشا در مواردی است كه حكم مسأله‌ای را از مصادر و منابع استنباط نیابیم، به دنبال اصل عملی می‌رویم از سوی امامان شیعه ـ علیهم السلام ـ ایجاد شد.
امروزه علم اصول از دیدگاه شیعه، دارای ابواب مختلفی است، كه همه قواعد و قوانین لازم اصولی را در بر می‌گیرد و شخص را در این راستا برای استنباط احكام الهی یاری می‌كند، بی‌آنكه در این زمینه و حتی مسایل جدید و مستحدث هم با مشكل مواجه ‌شود.
مباحث مهم اصول
مباحث اصلی اصول فقه به چهار بخش تقسیم می‌شود:
بخش اول: مباحث الفاظ، در این بخش از معانی و ظواهر الفاظ بحث می‌گردد، یعنی مثلاً بحث می‌شود آیا فعل امر ظاهر در وجوب هست؟
بخش دوم: مباحث عقلیه، در این بخش از لوازم احكام شرعی بحث می‌شود، به این معنا كه آیا بین حكم شرع و عقل ملازمه است؟ آیا وجوب یك عمل مستلزم وجوب مقدمات آن نیز هست؟ و... .
بخش سوم: مباحث حجت، دراین بخش بحث می‌شود كه چه اموری حجیت و دلیلیت بر حكم شرعی دارند و چه اموری دارای چنین امتیاز و اعتباری نیستند. مثلاً قیاس حجت نیست و اثبات می‌شود كه خبر واحد حجت است.
بخش چهارم: مباحث اصول علمیه، بحث در این موضوع است كه اگر مجتهد دستش از ادلهی‌اجتهادیه كوتاه شد و نتوانست حكم شرعی را از این طریق استنباط كند، باید به اصول عملیه كه وظیفه مكلف را مشخص و معین می‌كند.[20]
و در پایان، بحثی در تعادل و تراجیح روایات، مطرح می‌نمایند.[21]

[1] . سید حسن بجنوردی، منتهی الاصول، ج 1، بی‌جا، مطبعه موسسه العروج، 1379 ش، ص 14.
[2] . محمد كاظم آخوند خراسانی، كفایه الاصول، ج 1، قم، موسسه النشر الاسلامی، چ دوم، 1414 ق، ص 23.
[3] . محمد علی كاظمی، فوائد الاصول، تقریر درس مرحوم نائینی، ج 1، قم: موسسه النشر الاسلامی، 1417 ق، ص 19.
[4] . روح الله خمینی، مناهج الوصول، ج 1، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1414 ق، ص 51.
[5] . وهبه زمیلی، اصول الفقه الاسلامی، ج 1، بیروت:‌دار الفكر المباشر، چ دوم، 1422 ق، ص 24.
[6] . میرزا ابوالقاسم بن الحسن، قوانین الاصول، چ سنگی، ج 1، ص 9 ـ 10.
[7] . محمد حسین بن محمد رحیم اصفهانی حائری، الفصول، چ سنگی، ص 10.
[8] . حسین بن علی طباطبایی بروجردی، نهایه الاصول، ج 1، ص 12، به قلم حسینعلی منتظری.
[9] . محمد كاظم آخوند خراسانی، پیشین، ج 1، ص 22.
[10] . محمدرضا مظفر، اصول الفقه. بیروت، دار التعارف، چ چهارم، 1403 ق، ص 6 ـ 7.
[11] . محمد باقر صدر، دروس فی علم الاصول، چ سوم، قم: مجمع الفكر الاسلامی، 1412 ق، حلقه اول، ص 39، و حلقه دوم، ص 9 ـ 10؛ و محمد جعفر الجزایری المروج، منتهی الدرایه، قم: مطبعه خیام، 1403 ق، ص 15.
[12] . محمدباقر صدر، المعالم الجدیده، (مطبوع دردروس فی علم الاصول)، چ سوم، قم: مجمع الفكر الاسلامی، 1412 ق، ص 57 ـ 58.
[13] . ابوالقاسم گرجی، تحول علم اصول، تهران: بنیاد بعثت، 1361 ش، ص 11.
[14] . محمدرضا مظفر، اصول الفقه، تهران: انتشارات اسلامیه، ج 1، ص 7؛ ابوالقاسم گرجی، تاریخ فقه و فقها، تهران: چ سمت، 1377 ش، چ سوم، ص 301.
[15] . سید حسن صدر، تأسیس الشیعه، شركت النشر و الطباعه العراقیه المحدوده، 1370 هـ، ص 310.
[16] . همان.
[17] . محمد محسن تهرانی (آقا بزرگ)، الذریعه الی تصانیف الشیعه، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ق، ج 2، ص 291.
[18] . ر.ك: ابوالعباس احمد بن علی، رجال نجاشی، قم: مصطفوی، بی‌تا، ص 311.
[19] . سید حسن صدر، پیشین، ص 310.
[20] . تقسیم بندی مرحوم اصفهانی، ر.ك: محمدرضا مظفر، اصول الفقه، همان، ص 8.
[21] . توضیح برخی مباحث ر.ك: مرتضی مطهری، آشنایی با علوم اسلامی، اصول فقه، قم: صدرا، 1377 ش، ص 33 ـ 58.
محمدعلی قاسمی


نظرات() 
http://canadianopharmacy.com/
سه شنبه 8 مرداد 1398 11:01 ب.ظ

You've made your point!
canada online pharmacies surrey canada pharmacies online prescriptions canadian pharmaceuticals for usa sales canadian prescriptions online canadian pharmacy uk delivery reputable canadian prescriptions online canada medication cost northwest pharmacy canada online canadian discount pharmacies online canadian discount pharmacies
tadalafil online without a prescription
یکشنبه 2 تیر 1398 04:01 ب.ظ

Kudos. Plenty of material.

low cost cialis 20mg cialis 100mg suppliers cialis 20mg preis cf cialis price thailand only now cialis for sale in us best generic drugs cialis cialis kamagra levitra cialis great britain cialis tablets for sale we recommend cialis info
Cialis generic
یکشنبه 2 تیر 1398 01:26 ق.ظ

Amazing tons of useful info!
click now buy cialis brand cialis preise schweiz cialis sicuro in linea discount cialis how to purchase cialis on line canadian drugs generic cialis cialis 20 mg best price cialis dose 30mg tadalafil generic canadian discount cialis
http://itolin.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 08:26 ق.ظ

Nicely expressed certainly! !
we choice cialis uk canada discount drugs cialis cialis daily new zealand wow cialis 20 cialis tablets price cialis best cialis prezzo al pubblico cialis generika tadalafil tablets purchasing cialis on the internet
Buy cialis
جمعه 31 خرداد 1398 04:06 ب.ظ

You mentioned this effectively.
walgreens price for cialis discount cialis buying brand cialis online cialis preise schweiz cialis soft tabs for sale acheter cialis kamagra buy cialis online nz side effects of cialis female cialis no prescription cialis mit grapefruitsaft
http://montwordric.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 12:33 ق.ظ

You have made your point.
buy name brand cialis on line we choice cialis uk cialis 100mg suppliers tadalafil 20 mg effetti del cialis cialis baratos compran uk cialis y deporte order generic cialis online click now cialis from canada cialis cuantos mg hay
daily cialis dosage
پنجشنبه 30 خرداد 1398 04:56 ق.ظ

Amazing advice. Thank you!
generic cialis 20mg uk cialis rezeptfrei sterreich get cheap cialis generic cialis in vietnam cialis daily dose generic cialis bula cialis price thailand cialis 5 mg effetti del cialis precios cialis peru
buy name brand cialis on line
چهارشنبه 29 خرداد 1398 01:24 ب.ظ

Fantastic info. Thanks.
cialis great britain cialis coupons printable cialis taglich cialis prezzo in linea basso 5 mg cialis coupon printable cialis 05 comprar cialis navarr cialis generic tadalafil buy calis only here cialis pills
http://righdasda.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 08:56 ب.ظ

Fantastic posts. With thanks.
the best site cialis tablets cialis cost calis cialis sale online cialis for sale south africa cialis daily cialis 20 mg cialis farmacias guadalajara we recommend cheapest cialis preis cialis 20mg schweiz
http://adquase.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 11:08 ب.ظ

Amazing info, Regards.
generic cialis 20mg tablets cialis prezzo al pubblico cialis patent expiration walgreens price for cialis buy brand cialis cheap viagra or cialis cialis price thailand cialis coupons printable sublingual cialis online achat cialis en itali
http://soningre.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 06:39 ب.ظ

You actually said this adequately!
cialis 10mg prix pharmaci tadalafil 20 mg cialis sicuro in linea cialis 5mg billiger brand cialis nl calis buy brand cialis cheap cialis kaufen cialis sale online cialis generique
Cialis prices
یکشنبه 26 خرداد 1398 03:58 ق.ظ

Many thanks. Loads of information.

generic cialis review uk weblink price cialis miglior cialis generico cialis billig cialis online enter site very cheap cialis compare prices cialis uk cuanto cuesta cialis yaho canada discount drugs cialis 40 mg cialis what if i take
order internet cialis
شنبه 25 خرداد 1398 02:16 ب.ظ

Really loads of superb material!
cialis 5 mg buy cialis qualitat cialis farmacias guadalajara click here take cialis cialis daily new zealand cialis for sale south africa female cialis no prescription cialis for daily use cialis 20 mg order generic cialis online
Buy generic cialis
جمعه 24 خرداد 1398 09:40 ق.ظ

Many thanks, I like this.
cialis en mexico precio cialis daily cialis manufacturer coupon cialis cuantos mg hay cialis without a doctor's prescription cialis ahumada order a sample of cialis cialis kamagra levitra acquisto online cialis buy cialis online legal
price cialis per pill
پنجشنبه 23 خرداد 1398 06:00 ق.ظ

Thanks a lot. Very good information.
cialis 10mg prix pharmaci cialis professional yohimbe generic cialis in vietnam link for you cialis price cialis ahumada cialis 20 mg cialis per paypa cialis prezzo in linea basso enter site natural cialis buy cialis uk no prescription
Cialis prices
چهارشنبه 22 خرداد 1398 03:55 ب.ظ

Reliable facts. With thanks!
cialis professional yohimbe free generic cialis cuanto cuesta cialis yaho acquisto online cialis cialis efficacit cialis ahumada cialis tadalafil online only best offers cialis use prix cialis once a da cialis kamagra levitra
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 09:36 ق.ظ

Whoa plenty of valuable info.
cialis canadian drugs rx cialis para comprar side effects for cialis cialis for sale cialis official site cialis e hiv cialis price in bangalore cialis arginine interactio price cialis wal mart pharmacy safe dosage for cialis
cialisvie.com
یکشنبه 19 خرداد 1398 03:50 ق.ظ

Fantastic data. Regards.
we choice cialis pfizer india dosagem ideal cialis only here cialis pills generic cialis pill online sialis link for you cialis price get cheap cialis cialis generico postepay best generic drugs cialis cialis 20 mg cut in half
viagra primera vez
جمعه 17 خرداد 1398 07:12 ب.ظ

Hello There. I found your blog the usage of msn. That is a very neatly written article. I'll make sure to bookmark it and return to read extra of your helpful information. Thanks for the post. I will certainly comeback.
http://sergeytatiananikitiny.com/index.php/43543534
شنبه 31 فروردین 1398 09:03 ق.ظ
ブランドコピー代引き日本国内発送安全後払い
http://canadianorderpharmacy.com/
چهارشنبه 21 فروردین 1398 07:43 ب.ظ

Thanks. Plenty of content.

canada drug pharmacy viagra canadiense canadian drug store canadian pharmacy uk delivery canadian medications pharmacy canadian pharmacies that are legit no 1 canadian pharcharmy online northwest pharmacy canada canadian pharmacy viagra online pharmacies legitimate
Cialis pills
جمعه 16 آذر 1397 02:34 ق.ظ

Fantastic data, Regards.
the best site cialis tablets cialis for sale prezzo di cialis in bulgaria india cialis 100mg cost usa cialis online chinese cialis 50 mg buy cialis online cheapest try it no rx cialis miglior cialis generico low cost cialis 20mg
Buy cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 07:10 ق.ظ

Thanks. I like it.
tadalafil 5mg cialis generic availability cialis qualitat cialis dosage recommendations canadian cialis cialis 5 mg side effects for cialis import cialis cialis prezzo in linea basso cialis qualitat
buy cialis online us pharmacy
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:57 ق.ظ

Nicely put, With thanks.
miglior cialis generico the best site cialis tablets buy online cialis 5mg cialis manufacturer coupon female cialis no prescription cialis 05 what is cialis ou acheter du cialis pas cher wow look it cialis mexico tadalafil 10 mg
buy cialis medication
سه شنبه 13 آذر 1397 01:59 ب.ظ

This is nicely expressed. .
cialis venta a domicilio cialis alternative cialis australian price cialis for sale generico cialis mexico prix cialis once a da tesco price cialis enter site 20 mg cialis cost warnings for cialis cialis arginine interactio
Generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 02:32 ق.ظ

Amazing information. Appreciate it.
buying cialis in colombia cialis 30 day sample cialis daily new zealand generic cialis tadalafil canadian drugs generic cialis cialis 30 day trial coupon generic for cialis cialis for bph opinioni cialis generico acheter cialis meilleur pri
buy cialis delhi
دوشنبه 12 آذر 1397 02:13 ق.ظ

Many thanks! Loads of facts.

cialis prezzo di mercato generic cialis with dapoxetine cialis 05 prix cialis once a da tadalafil 20 mg cialis savings card cialis tablets american pharmacy cialis we choice free trial of cialis cialis 05
buy cialis online cheap
یکشنبه 11 آذر 1397 01:18 ب.ظ

You made your point very clearly..
tadalafil 10 mg generic cialis 20mg uk purchase once a day cialis cialis dosage amounts generic cialis review uk cialis 10 doctissimo purchasing cialis on the internet cialis 20mg preis cf canada discount drugs cialis cialis 200 dollar savings card
where to buy cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 02:01 ق.ظ

Many thanks. Loads of information!

online prescriptions cialis cialis generika click here cialis daily uk cialis cuantos mg hay discount cialis buying cialis on internet brand cialis generic venta cialis en espaa the best choice cialis woman cialis 20mg preis cf
Buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 01:20 ب.ظ

You stated it wonderfully.
price cialis per pill cialis tablets for sale cialis bula cialis per paypa 200 cialis coupon cialis from canada generic cialis tadalafil recommended site cialis kanada cialis 20mg prix en pharmacie look here cialis cheap canada
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :