تبلیغات
دانشجوی حقوق - اصول فقه

دانشجوی حقوق

چهارشنبه 7 تیر 1391

اصول فقه

نویسنده: سید محمد امین سیادت   طبقه بندی: مبانی استنباط حقوق اسلامی، 

اصول فقه

مقدمه
اصول فقه، یكی از مهمترین علوم اسلامی می‌باشد كه جایگاه آن بر پژوهشگران به طور عموم و بر دانشجویان فقه و حقوق به طور خصوص؛ روشن است. در تبیین اهمیت اصول فقه، این بس، كه امروزه دست‌یابی به احكام شریعت، بدون آن ناممكن است و این علم علاوه بر اینكه نسبت به علم فقه (دست‌یابی به احكام الهی) در حكم ابزار است، همانند علم منطق به صورت مستقل نیز ارزش و اهمیت ویژه‌ای دارد. این پژوهش كوتاه بر آن است تا به معرفی مختصر، جامع و مستند این علم بپردازد.
تعریف علم اصول فقه
در تعریف اصطلاحی اصول فقه عبارت‌های مختلفی از اصولیین شیعه و اهل سنت ارائه شده كه در ذیل به چند تعریف معروف اشاره‌ای گذرا خواهیم داشت:
1. بسیاری از فقیهان قدیم، این گونه تعریفی برای علم اصول‌فقه ارائه كرده‌اند: «هو العلم بالقواعد الممهده لاستنباط الأحكام الشرعیه الفرعیه»؛[1] یعنی اصول فقه عبارت است از علم به قواعدی كه برای به دست آوردن احكام شرعی فرعی، آماده شده است.
ولی متأخرین بر این تعریف اشكال نموده‌اند كه چنین تعریفی شامل مسأله حجیت ظن در صورت انسداد و مسأله اصول علمیه نخواهد شد.[2] از این رو‌ در گریز از این اشكال جمله دیگری بر این تعریف افزوده‌اند: «او التی ینتهی الیها فی مقام العمل، یا هر آنچه كه نهایتا درمقام عمل به آن استناد می‌شود.»
2. مرحوم نائینی، تعریف دیگری ارائه كرده است: «هو العلم بالكبریات التی لو انضمّت الیها صغریاتها یستنتج منها حكم فرعی كلی»؛[3] علم اصول علم به كبریاتی است كه چنانچه صفریات به آنها ضمیمه شود، حكم فرعی كلی استنتاج می‌گردد.»
3. تعریف حضرت امام خمینی (قدس سره) از علم اصول: «هو القواعد الالیه التی یمكن ان تقع كبری لاستنباط الاحكام الكلیه الفرعیه الالهیه او الوظیفه العملیه»؛[4] علم اصول فقه قواعد آلی و ابزاری می‌باشد كه ممكن است در مسیر استنباط احكام كلی فرعی قرار گیرد و یا بیان كننده وظیفه عملی مكلف باشد.
4. و اصولیین شافعی مذهب، علم اصول را این گونه تعریف كرده‌اند: «هو معرفه دلائل الفقه اجمالا و كیفیه الاستفاده منها و حال المستفید»؛[5] علم اصول فقه معرفت دلایل فقه به طور اجمالی و شناخت نحوه استفاده از آنها و معرفت حال مستفید می‌باشد.
موضوع علم اصول
در این كه موضوع اصول فقه چیست؟ میان اندیشمندان این علم اختلاف نظر وجود دارد كه ما به مهمترین آنها اشاره می‌كنیم:
الف. موضوع علم اصول ادله ‌اربعه (كتاب، سنت، اجماع و عقل) با وصف دلیل بودن می‌باشد، این دیدگاه مشهور اصولیین است كه ادله اربعه را بما هی ادله موضوع این علم می‌دانند.[6]
ب. برخی دیگر از عالمان اصولی، ادله چهارگانه را بدون لحاظ وصف دلیل بودن، موضوع علم اصول فقه می‌دانند.[7]
ج. و گروهی همانند آیت الله بروجردی موضوع اصول فقه را حجت در فقه دانسته‌اند، یعنی در این علم از عوارض حجت در فقه بحث می‌شود.[8]
د. موضوع علم اصول یك امر كلی است كه برخی از مصادیقش ادله اربعه می‌باشند امّا برخی دیگر از موارد و مصادیقش امری دیگر است. با ایراد به تعاریف یادشده این تعریف مورد پسند مرحوم آخوند و برخی از متأخرین قرار گرفته است.[9]
مرحوم محقق مظفر چنین می‌نویسد: اصول فقه از موضوع خاصی صحبت نمی‌كند، بلكه از موارد بسیاری كه در جهت استنباط حكم شرعی قرار بگیرد، بحث می‌كند. بنابراین هر آنچه كه شایستگی دلیل بودن برای استنباط حكم شرعی را داشته باشد، موضوع اصول فقه است.[10]
و شهید صدر نیز موضوع علم اصول را عناصر مشتركی دانسته كه در استنباط حكم به كار گرفته می‌شوند به نظر می‎رسد این تعریف دارای اشكال‌های كمتری بوده و قابل دفاع می‌باشد.[11]
هدف علم اصول فقه
با گذر از عصر صدر اسلام كه مردمان تكالیف خویش را مستقیماً از معصومین می‌گرفتند و یا در عصر صحابه كه به نقل احادیث در تعیین وظایف اكتفا می‌جستند، در زمانهای بعدی، ناقلان و راویان احادیث ازدیاد یافتند؛ و مشكلات بسیاری در خصوص استفاده از روایات كه در حقیقت تفسیری بر قرآن، و تعیینی بر وظایف مسلمانان بود، پیش آمد. افرادی به جهت تأمین اهداف سیاسی و شخصی به دروغ از زبان پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلّم ـ و امامان ـ علیهم السلام ـ نقل حدیث نمودند. در نتیجه درچگونگی احوال راویان تردید شده و در پیرامون دین از لحاظ زبان، فرهنگ، شیوه نگرش و تفكر، اندازه معلومات و چگونگی عادات، اخلاق، آداب و رسوم اختلاف و تفاوت فراوان پدید آمد. از این رو كار فهم تكالیف دینی ، به كلی دگرگون و معرفت دین وعمل به وظایف شرعی و الهی دشوار گشت.[12] در چنین بستری، پیروان حقیقی دین اسلام كه طالب كشف دستورات و فرامین دینی بودند، از سویی، دسترسی به امام معصوم ـ علیه السلام ـ هم نداشتند و مشكلات فراوانی در این مسیر رخ می‌نمودند: تعارض برخی از روایات با قرآن و یا روایات دیگر، محل بردن دلالت پاره‌ای از احادیث، چگونگی الفاظ قرآن و سنت از قبیل: عام و خاص، مطلق و مقید، مجمل و مبیّن، ناسخ و منسوخ، و... و اعتبار یا عدم اعتبار برخی از دلایل مثل: قیاس، اجماع و عقل در كنار كتاب و سنت، به طور كلی حجیت ادله از حیث سند ودلالت،[13] در پی اینگونه مسائل و همانند آن، به تدریج علمی تدوین شد تا در رفع این مشكلات و رسیدن به قواعد و قوانینی برای استنباط راهنما گردد.
بنابراین، باید گفت: غرض و هدف اصلی علم اصول؛ توانا شدن بر استنباط احكام شرعی فرعی و استخراج تكالیف دینی از ادله آنها می‌باشد،[14] به گونه‌ای دیگر غرض از فقه را می‌توان با واسطه هدف علم اصول فقه دانست.
تاریخ علم اصول
روشن است كه پیدایش علوم به طور ناگهانی نبوده ونخواهد بود، بلكه به صورت تدریجی، ابتدا به صورت اندیشه‌های پراكنده و با گذر زمان به صورت مستقل مورد بحث و كاوش قرار می‌گیرد.
درباره علم اصول نیز بدین منوال است،‌ كه علم فقه در سایه تعیین وظایف انسان در مقابل خداوند، تبیین شد و علم اصول در دامان علم فقه متولد گشت، شهید سیدمحمد باقر صدر بر این نكته تأكید می‌ورزد كه به خاطر كاربری بعضی از عناصر در بیشتر باب‌های فقه، فقیهان لازم دیدند كه از برخی از آن مسایل به صورت مستقل بحث كنند.
موسس علم اصول
همانگونه كه برخی از اندیشمندان گفته‌اند، اولین كسانی كه در مورد علم اصول سخن گفته‌اند و آن را پایه‌گذاری كرده‌اند امام باقر و امام صادق ـ علیهم السلام ـ هستند.[15] كه قواعد اصولی را بر اصحاب خود املاء كردند، مجموعه این قواعد را برخی از علمای متأخر در كتبی مثل «اصول الی الرسول» و «الاصول الاصلیه» و «الفصول المهمه فی اصول الائمه» جمع‌آوری كردند.[16]
تألیفات در علم اصول فقه
اولین كتاب در مورد مسائل علم اصول رساله‌ای در زمینه مباحث الفاظ است كه تألیف شاگرد امام صادق و كاظم ـ علیهم السلام ـ ، هشام بن حكم می‌باشد،[17] پس از وی، یونس بن عبدالرحمن، كتاب «اختلاف الحدیث و مسائله»[18] را؛ كه مربوط به بحث تعارض اخبار و مسائل تعادل و تراجیح است، تألیف كرد.
این دو عالم شیعی، در تألیف كتاب اصولی بر محمد بن ادریس شافعی و استادش محمد بن حسن شیبانی تقدم دارند.[19]
عالمان مشهور شیعی كه تا زمان شیخ طوسی (متوفای 460 ق) كتابهایی در علم اصول تألیف كرده‌اند عبارتند از: ابوسهل نوبختی، حسن بن موسی نوبختی، محمد بن احمد بن جنید اسكافی، ابن عقیل عمّانی، ابومنصور صرام نیشابوری، محمدبن احمد بن داود بنعلی بن الحسن (مشهور به ابن داوود و شیخ القمیین)، شیخ مفید و سید مرتضی.
در مرحله بعد، ‌این علم توسط كسانی همچون شیخ طوسی، شیخ سدید الدین حمصی، ابن ادریس، محقق، علامه حلی، شهید اول، به رشد قابل توجهی رسید.
پس از ركود علم اصول در عصر اخباری‌گری، این افول توسط وحید بهبهانی شكسته شد و به گونه‌ای كه اكنون در دست ما است تحوّل یافت.
و در مراحل بعدی، عالمان اصول دیگری همانند سید حسن شیرازی مجدد شیخ انصاری، فرائد الاصول (رسائل)، آخوند خراسانی (كفایه الاصول)، مرحوم نائینی (فرائد الاصول)، مرحوم آغاضیاء عراقی (نهایه الامكار) و محمد حسین اصفهانی (كمپانی)، (نكایه الدرایه) دقت‌های اصولی غیرقابل وصفی صورت دادند، به طوری كه این علم فعلاً یكی از مفاخر بزرگ جامعه شیعی به حساب می‌آید!
غنای اصول فقه شیعه
القای قواعد اصولی از سوی پیشوایان معصوم شیعه، به عنوان یكی ازعوامل مهم پیدایش اصول فقه سبب شد تا اصول فقه شیعی از غنای شگفت انگیزی برخوردار باشد، تا آنجا كه فكر اصول عملیه، كه راهگشا در مواردی است كه حكم مسأله‌ای را از مصادر و منابع استنباط نیابیم، به دنبال اصل عملی می‌رویم از سوی امامان شیعه ـ علیهم السلام ـ ایجاد شد.
امروزه علم اصول از دیدگاه شیعه، دارای ابواب مختلفی است، كه همه قواعد و قوانین لازم اصولی را در بر می‌گیرد و شخص را در این راستا برای استنباط احكام الهی یاری می‌كند، بی‌آنكه در این زمینه و حتی مسایل جدید و مستحدث هم با مشكل مواجه ‌شود.
مباحث مهم اصول
مباحث اصلی اصول فقه به چهار بخش تقسیم می‌شود:
بخش اول: مباحث الفاظ، در این بخش از معانی و ظواهر الفاظ بحث می‌گردد، یعنی مثلاً بحث می‌شود آیا فعل امر ظاهر در وجوب هست؟
بخش دوم: مباحث عقلیه، در این بخش از لوازم احكام شرعی بحث می‌شود، به این معنا كه آیا بین حكم شرع و عقل ملازمه است؟ آیا وجوب یك عمل مستلزم وجوب مقدمات آن نیز هست؟ و... .
بخش سوم: مباحث حجت، دراین بخش بحث می‌شود كه چه اموری حجیت و دلیلیت بر حكم شرعی دارند و چه اموری دارای چنین امتیاز و اعتباری نیستند. مثلاً قیاس حجت نیست و اثبات می‌شود كه خبر واحد حجت است.
بخش چهارم: مباحث اصول علمیه، بحث در این موضوع است كه اگر مجتهد دستش از ادلهی‌اجتهادیه كوتاه شد و نتوانست حكم شرعی را از این طریق استنباط كند، باید به اصول عملیه كه وظیفه مكلف را مشخص و معین می‌كند.[20]
و در پایان، بحثی در تعادل و تراجیح روایات، مطرح می‌نمایند.[21]

[1] . سید حسن بجنوردی، منتهی الاصول، ج 1، بی‌جا، مطبعه موسسه العروج، 1379 ش، ص 14.
[2] . محمد كاظم آخوند خراسانی، كفایه الاصول، ج 1، قم، موسسه النشر الاسلامی، چ دوم، 1414 ق، ص 23.
[3] . محمد علی كاظمی، فوائد الاصول، تقریر درس مرحوم نائینی، ج 1، قم: موسسه النشر الاسلامی، 1417 ق، ص 19.
[4] . روح الله خمینی، مناهج الوصول، ج 1، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1414 ق، ص 51.
[5] . وهبه زمیلی، اصول الفقه الاسلامی، ج 1، بیروت:‌دار الفكر المباشر، چ دوم، 1422 ق، ص 24.
[6] . میرزا ابوالقاسم بن الحسن، قوانین الاصول، چ سنگی، ج 1، ص 9 ـ 10.
[7] . محمد حسین بن محمد رحیم اصفهانی حائری، الفصول، چ سنگی، ص 10.
[8] . حسین بن علی طباطبایی بروجردی، نهایه الاصول، ج 1، ص 12، به قلم حسینعلی منتظری.
[9] . محمد كاظم آخوند خراسانی، پیشین، ج 1، ص 22.
[10] . محمدرضا مظفر، اصول الفقه. بیروت، دار التعارف، چ چهارم، 1403 ق، ص 6 ـ 7.
[11] . محمد باقر صدر، دروس فی علم الاصول، چ سوم، قم: مجمع الفكر الاسلامی، 1412 ق، حلقه اول، ص 39، و حلقه دوم، ص 9 ـ 10؛ و محمد جعفر الجزایری المروج، منتهی الدرایه، قم: مطبعه خیام، 1403 ق، ص 15.
[12] . محمدباقر صدر، المعالم الجدیده، (مطبوع دردروس فی علم الاصول)، چ سوم، قم: مجمع الفكر الاسلامی، 1412 ق، ص 57 ـ 58.
[13] . ابوالقاسم گرجی، تحول علم اصول، تهران: بنیاد بعثت، 1361 ش، ص 11.
[14] . محمدرضا مظفر، اصول الفقه، تهران: انتشارات اسلامیه، ج 1، ص 7؛ ابوالقاسم گرجی، تاریخ فقه و فقها، تهران: چ سمت، 1377 ش، چ سوم، ص 301.
[15] . سید حسن صدر، تأسیس الشیعه، شركت النشر و الطباعه العراقیه المحدوده، 1370 هـ، ص 310.
[16] . همان.
[17] . محمد محسن تهرانی (آقا بزرگ)، الذریعه الی تصانیف الشیعه، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ق، ج 2، ص 291.
[18] . ر.ك: ابوالعباس احمد بن علی، رجال نجاشی، قم: مصطفوی، بی‌تا، ص 311.
[19] . سید حسن صدر، پیشین، ص 310.
[20] . تقسیم بندی مرحوم اصفهانی، ر.ك: محمدرضا مظفر، اصول الفقه، همان، ص 8.
[21] . توضیح برخی مباحث ر.ك: مرتضی مطهری، آشنایی با علوم اسلامی، اصول فقه، قم: صدرا، 1377 ش، ص 33 ـ 58.
محمدعلی قاسمی


نظرات() 
Cialis pills
جمعه 16 آذر 1397 02:34 ق.ظ

Fantastic data, Regards.
the best site cialis tablets cialis for sale prezzo di cialis in bulgaria india cialis 100mg cost usa cialis online chinese cialis 50 mg buy cialis online cheapest try it no rx cialis miglior cialis generico low cost cialis 20mg
Buy cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 07:10 ق.ظ

Thanks. I like it.
tadalafil 5mg cialis generic availability cialis qualitat cialis dosage recommendations canadian cialis cialis 5 mg side effects for cialis import cialis cialis prezzo in linea basso cialis qualitat
buy cialis online us pharmacy
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:57 ق.ظ

Nicely put, With thanks.
miglior cialis generico the best site cialis tablets buy online cialis 5mg cialis manufacturer coupon female cialis no prescription cialis 05 what is cialis ou acheter du cialis pas cher wow look it cialis mexico tadalafil 10 mg
buy cialis medication
سه شنبه 13 آذر 1397 01:59 ب.ظ

This is nicely expressed. .
cialis venta a domicilio cialis alternative cialis australian price cialis for sale generico cialis mexico prix cialis once a da tesco price cialis enter site 20 mg cialis cost warnings for cialis cialis arginine interactio
Generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 02:32 ق.ظ

Amazing information. Appreciate it.
buying cialis in colombia cialis 30 day sample cialis daily new zealand generic cialis tadalafil canadian drugs generic cialis cialis 30 day trial coupon generic for cialis cialis for bph opinioni cialis generico acheter cialis meilleur pri
buy cialis delhi
دوشنبه 12 آذر 1397 02:13 ق.ظ

Many thanks! Loads of facts.

cialis prezzo di mercato generic cialis with dapoxetine cialis 05 prix cialis once a da tadalafil 20 mg cialis savings card cialis tablets american pharmacy cialis we choice free trial of cialis cialis 05
buy cialis online cheap
یکشنبه 11 آذر 1397 01:18 ب.ظ

You made your point very clearly..
tadalafil 10 mg generic cialis 20mg uk purchase once a day cialis cialis dosage amounts generic cialis review uk cialis 10 doctissimo purchasing cialis on the internet cialis 20mg preis cf canada discount drugs cialis cialis 200 dollar savings card
where to buy cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 02:01 ق.ظ

Many thanks. Loads of information!

online prescriptions cialis cialis generika click here cialis daily uk cialis cuantos mg hay discount cialis buying cialis on internet brand cialis generic venta cialis en espaa the best choice cialis woman cialis 20mg preis cf
Buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 01:20 ب.ظ

You stated it wonderfully.
price cialis per pill cialis tablets for sale cialis bula cialis per paypa 200 cialis coupon cialis from canada generic cialis tadalafil recommended site cialis kanada cialis 20mg prix en pharmacie look here cialis cheap canada
buy cheap cialis on line
شنبه 10 آذر 1397 01:33 ق.ظ

Many thanks! An abundance of data!

cialis vs viagra discount cialis what is cialis opinioni cialis generico only now cialis 20 mg cialis 50 mg soft tab cialis professional from usa cialis 200 dollar savings card cialis italia gratis tadalafil 20 mg
Buy generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 02:14 ب.ظ

Terrific information. Cheers!
enter site very cheap cialis generico cialis mexico calis cialis side effects cilas cialis 100mg suppliers only best offers 100mg cialis order cialis from india cialis generisches kanada generic cialis pill online
Online cialis
جمعه 9 آذر 1397 02:27 ق.ظ

Kudos. I enjoy this!
cialis without a doctor's prescription comprar cialis 10 espa241a compare prices cialis uk walgreens price for cialis costo in farmacia cialis cialis y deporte how do cialis pills work we use it 50 mg cialis dose cialis with 2 days delivery cialis para que sirve
Buy cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 03:07 ب.ظ

Nicely put, Many thanks.
cialis daily reviews acheter du cialis a geneve cialis online holland generic cialis 20mg uk only best offers cialis use cialis 10 doctissimo cialis 30 day sample cialis 20mg cialis 5 mg buy cialis tablets
Cialis prices
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:58 ق.ظ

You expressed it effectively!
click here cialis daily uk walgreens price for cialis compare prices cialis uk free cialis we like it safe cheap cialis miglior cialis generico buy name brand cialis on line overnight cialis tadalafil cialis wir preise cialis daily reviews
Buy generic cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:28 ب.ظ

Kudos. Quite a lot of content!

generic cialis 20mg tablets link for you cialis price cialis online nederland cialis canada on line order cialis from india warnings for cialis cialis 5mg billiger cialis diario compra acheter cialis meilleur pri low dose cialis blood pressure
buy cialis with no prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:30 ق.ظ

Kudos, I appreciate this.
american pharmacy cialis cialis alternative cialis therapie cialis canada look here cialis cheap canada cialis 100 mg 30 tablet generic cialis pro cialis for daily use cialis cuantos mg hay 200 cialis coupon
levitra prices
پنجشنبه 19 مهر 1397 02:30 ب.ظ

Very good facts. Regards!
levitra 20 mg cheap 20mg levitra vardenafil 20mg levitra online levitra 20 mg bayer prezzo vardenafil 20mg levitra 20 mg bayer prezzo cheap 20mg levitra levitra 20 mg levitra 20 mg bayer prezzo
Generic cialis
سه شنبه 10 مهر 1397 08:17 ق.ظ

Thank you. An abundance of material.

american pharmacy cialis deutschland cialis online online cialis cialis generico in farmacia compare prices cialis uk cialis official site best generic drugs cialis cialis generic availability free cialis cialis canada
Online cialis
یکشنبه 8 مهر 1397 05:04 ق.ظ

Truly many of fantastic tips.
cialis kaufen bankberweisung pastillas cialis y alcoho ou trouver cialis sur le net cialis online canadian drugs generic cialis fast cialis online only best offers cialis use low cost cialis 20mg cialis online buy cialis online legal
canada vagra
شنبه 31 شهریور 1397 06:47 ب.ظ

Many thanks, A good amount of content.

canadian pharmacy cialis is trust pharmacy in canada legitimate online pharmacies top rated canadian pharmacies online canadian online pharmacies rated canadian drug store trust pharmacy canadian pharmacy canada reviews canadian pharmacy viagra canadian pharmacies shipping to usa
http://eddrugsgeneric.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 08:14 ب.ظ

Nicely put. Regards.
buy cialis sample pack tarif cialis france cialis generico en mexico discount cialis cialis tablets for sale cialis for sale in europa free generic cialis tadalafilo the best site cialis tablets dose size of cialis
http://cialisbuys.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 05:10 ب.ظ

With thanks! A good amount of info!

wow cialis tadalafil 100mg cialis side effects canadian cialis recommended site cialis kanada wow cialis tadalafil 100mg tadalafil tablets cialis prezzo in linea basso american pharmacy cialis tadalafil 5mg look here cialis order on line
http://cialisvbuy.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 06:00 ق.ظ

You made your position very well.!
cialis for sale in europa cialis prezzo al pubblico what is cialis cialis online deutschland cilas cipla cialis online generico cialis mexico cialis pas cher paris cialis venta a domicilio cialis 20mg preis cf
drugstore online canada
سه شنبه 13 شهریور 1397 09:46 ب.ظ

Wow loads of useful tips!
buy viagra now canadian drugstore canadian online pharmacies legal canadian medications by mail canadian pharmacy drugs for sale usa canadian pharmaceuticals nafta cialis from canada canadian pharmacies shipping to usa canadian prescriptions online serc 24 mg
viagra pills
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:13 ق.ظ

You suggested it fantastically!
online prescription for viagra viagra online prices buy kamagra viagra online pharmacy order generic viagra purchase buy viagra plus how do i buy viagra online buy tadalafil online buy viagra uk no prescription order viagra usa
Buy generic cialis
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:28 ب.ظ

You actually suggested it adequately!
generic for cialis buy name brand cialis on line canada discount drugs cialis generic for cialis cialis canada on line look here cialis order on line prezzo cialis a buon mercato female cialis no prescription when will generic cialis be available cialis dosage amounts
http://kawanboni.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 03:18 ق.ظ

You have made your point!
cialis 5 mg viagra cialis levitra generico cialis mexico generico cialis mexico cialis rckenschmerzen cost of cialis cvs cialis online deutschland bulk cialis cialis daily new zealand tadalafil 10 mg
http://cialisvipsale.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 01:47 ب.ظ

You definitely made your point!
cialis uk if a woman takes a mans cialis click here to buy cialis acheter cialis meilleur pri comprar cialis 10 espa241a cialis tablets australia cialis pills boards buy cialis online cheapest generic cialis review uk cialis mit grapefruitsaft
viagra pills
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:55 ق.ظ

You actually stated this adequately!
online purchase viagra where to buy sildenafil uk buy brand viagra online without prescription how to get cheap viagra buy viagra overnight shipping where i can buy viagra uk cheap viagra levitra can you buy viagra at walmart generic sildenafil uk
cialissv.com
دوشنبه 22 مرداد 1397 02:36 ب.ظ

Factor effectively applied..
cialis uk cialis canada on line only here cialis pills cialis tablets australia cialis free trial when can i take another cialis order a sample of cialis cialis kaufen wo tesco price cialis 5 mg cialis coupon printable
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :