تبلیغات
دانشجوی حقوق - حقوق مدنی Civil Rights

دانشجوی حقوق

چهارشنبه 21 مهر 1389

حقوق مدنی Civil Rights

نویسنده: سید محمد امین سیادت   طبقه بندی: حقوق مدنی، 

«حقوق مدنی، مجموعه قواعدی است كه احوال شخصیه شهروندان یك جامعه را تعیین می‌كند، مالكیت خصوصی و حقوق اصلی را كه شهروندان می‌توانند در برابر هم به دست آورند و راه‌‌های كسب، انتقال و زوال آن حقوق را سازمان می‌دهد.»[1]
به‌طور كلی حقوق مدنی حقوق مالی و حقوق غیرمالی اشخاص است. البته برای مطالعه این حقوق، بحث از صاحب حق (شخص طبیعی و شخص حقوقی) و موضوع حق (اموال) نیز لازم است. به‌علاوه حقوق مدنی نباید فقط افراد را به‌طور انفرادی مورد نظر قرار دهد، بلكه باید اجتماعات ایشان، به‌ویژه خانوادگی را نیز مطالعه و بررسی كند.
 
عبارت حقوق مدنی و سیر دگرگونی آن
اصطلاح حقوق مدنی از یوریس کیویلیس (Juris Civilis)، در حقوق رم گرفته شده است. كیویلیس [سیویلیس] به‌معنای شهروند است. یوریس كیویلیس، همان معنای شهروند را دارد كه از ترجمه‌های لاتینی به‌وسیله زبان سریانی به‌زبان عربی راه پیدا كرده؛ كه این اصطلاح، به‌تدریج در نگاشته‌های فارابی و دیگر حكیمان اسلامی بازتاب ویژه‌ای یافت. یوریس كیویلیس یا قانون مدنی ویژه شهروندان در برابر یوس گنیتیوم (Jus gentium)، یا قانون عام قرار داشت كه بردگان و بیگانگان را دربرمی‌گرفت. به‌همین مناسبت در تمام قرون وسطی، وقتی سخن از حقوق مدنی می‌شد، مقصود حقوق رم بود كه در برابر حقوق كلیسا استعمال می‌شد؛ ولی رفته‌رفته حقوق مدنی، مفهوم اصلی خود را از دست داد و به‌معنای "حقوق خصوصی" در مقابل حقوق عمومی بود. علت این تغیر هم از بین رفتن قدرت امپراطوری رم بود.[2] پس از برچیده شدن اساس حكومت رم، حقوق عمومی، متروك و بی‌فایده ماند و هركس نامی از حقوق رم یا حقوق مدنی می‌برد، مقصود حقوق خصوصی رومیان بود، كه مورد تقلید بسیاری از ملت‌ها، ازجمله فرانسویان قرار گرفت. «پس از انقلاب كبیر فرانسه در سال 1789 اصطلاح حقوق مدنی جایگزین حقوق خصوصی شد. چنانكه قانون 1804 ناپلئون نیز به این نام خوانده شد و امروز به نام قانون مدنی ناپلئون مشهور است»[3] در ایران نیز چون نویسندگان قانون، با تمدن و فرهنگ فرانسه آشنایی پیدا كردند، در سال 1307 قانون مدنی را پدید آوردند.
 
موضوع حقوق مدنی و منابع آن
«حقوق مدنی، روابط اشخاص را تنها از این لحاظ كه عضو جامعه و مدینه هستند، تنظیم می‌كند و توجهی به خصوصیت‌های مربوط به مشاغل گوناگون ندارد. اشخاص، اموال و خانواده، موضوع و قلمرو اساسی حقوق مدنی است».[4]
در یك نگاه، قلمرو حقوق مدنی عبارت است: حقوق و وضع اشخاص و وابسته‌های آن‌ها به خانواده و مال. به‌عبارتی 4 دسته كلی 1- اشخاص و خانواده، 2- مالكیت 3- قراردادها و مسئولیت‌های مدنی 4- ارث.[5]
منابع حقوق مدنی در هر كشوری با هر شیوه حقوقی، عبارت است از قانون (Statute)، عرف (Custom)، رویه قضایی و عقاید دانشمندان حقوق. قانون مهم‌ترین منبع حقوق مدنی است و قواعد مربوط به این رشته را در درجه اول باید در قانون جستجو كرد. از مهم‌ترین قوانین مربوط به حقوق مدنی در ایران قوانین زیر هستند:
1- قانون مدنی كه دارای 1335 ماده و مشتمل بر سه جلد است. جلد اول در 1307 به تصویب رسید، شامل 955 ماده، و جلد دوم از ماده 956 تا 1256 و جلد سوم كه در 1313 به تصویب رسیده ماده 1257 تا 1335 آمده است. در جلد اول از فقه اسلامی بهره گرفته شده است و در جلد دوم و سوم در برخی موارد از قوانین بلژیك و فرانسه و سوئیس استفاده شده است. در این قانون بعد از انقلاب اسلامی به‌خصوص در سال 1370 اصلاحاتی انجام شد.
2- قانون امور حسبی (اموری كه دادگاه‌ها مكلفند، نسبت به آن امور اقدام نموده و تصمیمی اتخاذ نمایند. بدون اینكه رسیدگی به آن‌ها متوقف بر وقوع اختلاف و منازعه بین اشخاص و اقامه دعوی از طرف آن‌ها باشد.) مصوب 1319 كه شامل مقرراتی راجع به قیمومیت و امور راجع به تركه میت و موارد دیگر است.
3- قوانین روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 و 1362 و پس از آن 1376.
4- قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339 مشتمل بر 16 ماده كه مقررات مربوط به ضمان قهری است
5- قانون حمایت خانواده مصوب 1353 مشتمل بر 28 ماده كه قواعد جدیدی در زمینه حقوق خانواده مقرر داشته است. برخی از این قوانین بعد از انقلاب اسلامی منسوخ شد.
6- قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، مصوب 1370 و 1371 كه مقرراتی برای حمایت از خانواده و حقوق زن است.[6]


[1]. ساكت، محمدحسین؛ شخصیت و اهلیت در حقوق مدنی، مشهد، گوتنبرگ، 1376، چاپ دوم، ص49.
[2]. ساكت، محمدحسین؛ ص43-42 و كاتوزیان، ناصر؛ مقدمه علم حقوق (مطالعه در نظام حقوقی ایران)، تهران، بهمن برنا، 1373، چاپ هجدهم، ص87-86.
[3]. ساكت، محمدحسین؛ ص43.
[4]. كاتوزیان، ناصر؛ ص88.
[5]. ساكت، محمدحسین؛ همان، ص50.
[6]. صفایی، سیدحسین؛ دوره مقدماتی حقوق (اشخاص و اموال) تهران، میزان، 1379، چاپ اول، جلد1، ص18-17.

نظرات() 
How do you get rid of Achilles tendonitis?
دوشنبه 30 مرداد 1396 08:28 ق.ظ
I do consider all of the ideas you have presented in your
post. They're really convincing and can definitely work.
Still, the posts are too quick for beginners.
Could you please lengthen them a little from subsequent time?

Thanks for the post.
Heath
سه شنبه 19 اردیبهشت 1396 06:36 ب.ظ
My brother suggested I would possibly like this website.

He was totally right. This post truly made my day.
You can not consider just how much time I had spent for this
information! Thanks!
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 08:53 ق.ظ
It's awesome to pay a quick visit this web site and reading the views of all colleagues concerning this article, while I am also zealous of getting experience.
BHW
پنجشنبه 10 فروردین 1396 05:58 ب.ظ
Pretty section of content. I just stumbled upon your website and in accession capital to assert that
I acquire actually enjoyed account your blog posts.
Anyway I will be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently rapidly.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :